Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Archeo » Archeo - Małopolskie




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 18 ] 
Autor Wiadomość
 Post Napisane: 29 gru 2013, o 18:24 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
Jestem tutaj nowy, ale chciałbym zainteresować wszystkich pasjonatów odległej przeszłości mało znaną, a chyba wyjątkową górą - najprawdopodobniej kultową. Są na jej wierzchołku od strony wschodniej - na tzw. Starym Zamczysku - wały kamienne. Bodaj to jedyna taka góra na południe od Krakowa. Nazywa się Łyżka - ale to nazwa "uczona", bo najprawdopodobniej oryginalnie była Łyska (jak Łyśiec w D.Święt., od prasłowiańskiego pnia "łuk - łuczywo" - czyli światło). Znajduje się na obrzeżu Kotliny Sądeckiej, na lewym brzegu Dunajca, pomiędzy Przyszową a Łukowicą, niedaleko ogromnego grodziska z VIII w. w Naszacowicach. Zalączam zdjęcia. J.Cz


Załączniki:
Fosa i wał na Łyżce.m.jpg
Fosa i wał na Łyżce.m.jpg [ 182.3 KiB | Przeglądane 2373 razy ]
Kamienny wał na Łyżce.m.jpg
Kamienny wał na Łyżce.m.jpg [ 196.87 KiB | Przeglądane 2373 razy ]
Wał kamienny na Łyżce 2.m.jpg
Wał kamienny na Łyżce 2.m.jpg [ 199.8 KiB | Przeglądane 2373 razy ]
Wał kamienny na Łyżce.m.jpg
Wał kamienny na Łyżce.m.jpg [ 185.8 KiB | Przeglądane 2373 razy ]
Komentarz: Grodzisko w Naszacowicach - duża strzałka, na tle góry Łyżka/Łyska - mała strzałka
1Widok od Gołkowic w stronę grodziska w Naszacowicach i Łyżki.m.jpg
1Widok od Gołkowic w stronę grodziska w Naszacowicach i Łyżki.m.jpg [ 101.72 KiB | Przeglądane 2373 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 29 gru 2013, o 21:50 
Offline
Bratnia dusza

Dołączył(a): 16 lip 2013, o 11:18
Posty: 679
Imię: kuba
Według źródeł był tam gród obronny a potem mały zamek rycerski rodu herbu Janina.
Według podań w XIII wieku schroniła się tam święta Kinga żona Bolesława Wstydliwego w obawie przed Tatarami.
Nazwa góry pochodzi od zgubionej przez świętą Kingę srebrnej łyżeczki którą miała zgubić gdy opuszczała zamek.
Obiekt ten został zaklasyfikowany jako zamek w Katalogu grodzisk i zamczysk w Karpatach - J.Marszałka.


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 29 gru 2013, o 22:15 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
No właśnie. Po pierwsze zamek rycerski Janinów był nieco dalej na północ, na wzniesieniu o nazwie Jonina koło Kaniny. A po drugie góra Łyżka do tej pory nie została naukowo zbadana. Marszałek w swoim katalogu powołuje się na Cabalską, która opisała na Łyżce wał o wys. 2 m., ale nic nie napisała o jego konstrukcji. Najpewniej nie widziała go na własne oczy. Ponoć wysłała tutaj studentów podczas obozu naukowego. O zamku pisze się dlatego, że w Słowniku Geograficznym z 1888r. mowa jest o "obszernych podziemiach" i podaniach ludu, że stał na Starym Zamczysku "wielki gród". Faktycznie ta góra ma wiele tajemnic - jaskinie, ponoć zasypane tunele itd. W zimie widać tutaj ciekawe zjawiska. Załączam fotkę. Jeszcze jedno. Nikt do tej pory nie zwrócił uwagi, że Góra Łyżka (legenda dorobiona z tą Kingą, ale faktycznie jej skarbiec mógł być tutaj chowany) leży na początku biegu rzeki Słomki - w średniowieczu pisanej Słona, Slona - bo były tutaj słone źródła, a na jej końcu - czyli przy ujściu do Dunajca - stoi największy gród na Sądecczyźnie w Naszacowicach. Badacze nie znaleźli do tej pory w jego pobliżu miejsca kultowego, a przecież musiało gdzieś istnieć. Moim zdaniem istniało właśnie na Łyżce. Wały kamienne mają około 100 m. długości i dziwny, niedomknięty przebieg. Pech tej góry polega na tym, że leży już za granicą powiatu sądeckiego. Badacze skupieni w dolinie Dunajca w ogóle jej nie znają...


Załączniki:
Otwór przy którym topi się śnieg na Łyżce m..jpg
Otwór przy którym topi się śnieg na Łyżce m..jpg [ 183.16 KiB | Przeglądane 2344 razy ]
Rzeka Słomka pod Łyżką m..jpg
Rzeka Słomka pod Łyżką m..jpg [ 158.96 KiB | Przeglądane 2344 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 3 sty 2014, o 20:47 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
Jeszcze dla lepszego oglądu kawałek mapy. Jak widać są tutaj oznaczone dwa grodziska - bo jest jeszcze ślad małego gródka (niewielki wał ziemny) na zachodnim krańcu Łyżki i jest polana o nazwie Zamek. Stąd na niektórych mapach jest też znaczek - "zamek". Stare Zamczysko z wałami jest za to nieoznaczone...


Załączniki:
Wały na Łyżcem..jpg
Wały na Łyżcem..jpg [ 210.05 KiB | Przeglądane 2298 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 5 sty 2014, o 20:31 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
Tak było dzisiaj (o5.01.14)na Łyżce. Niektórzy przyjechali aż spod Preszowa na Słowacji. Przy okazji dobrze widać proporcje. Wał jest spory...


Załączniki:
Początek wału.jpg
Początek wału.jpg [ 201.01 KiB | Przeglądane 2260 razy ]
Fosa i wał.jpg
Fosa i wał.jpg [ 239.72 KiB | Przeglądane 2260 razy ]
Fosa i wał 2.jpg
Fosa i wał 2.jpg [ 234.43 KiB | Przeglądane 2260 razy ]
Kamienny wał c.d..jpg
Kamienny wał c.d..jpg [ 188.89 KiB | Przeglądane 2260 razy ]
Kamienny wał....jpg
Kamienny wał....jpg [ 161.82 KiB | Przeglądane 2260 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 5 sty 2014, o 23:00 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 22 mar 2010, o 12:59
Posty: 479
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza->Legionowo
Pochwały: 1
Imię: Marek
Zaciekawiony tematem przyjrzałem się rzeźbie terenu na mapach Geoportalu. Na modelu terenu wykonanym techniką LIDAR widać przebieg wspomnianego wału.
W linku zaznaczyłem go orientacyjnie (więcej o interpretacji tutaj).
Czy o to miejsce chodzi?
Wał jest ciekawy - biegnie równolegle do warstwic (dobrze to widać , jeśli włączymy podgląd map topograficznych).
Na LIDARze doskonale widać też wspomniane przez Ciebie grodzisko:
http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/?loca ... nID=776862

_________________
www.straznicyczasu.pl


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Post Napisane: 7 sty 2014, o 20:45 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
Nie mogę tego linku otworzyć. Geoportalu również.Nie wiem co jest...


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 9 sty 2014, o 21:48 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
Otworzyłem wreszcie ten link. Tak, to jest to miejsce. Fantastycznie to widać!


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 8 cze 2015, o 17:01 
Offline

Dołączył(a): 8 cze 2015, o 16:43
Posty: 4
Imię: Marcin
Witam Państwa serdecznie!

Muszę odgrzać temat :)

Mam w okolicy rodzinę i ciocia opowiadała mi kiedyś o jakimś zamku, dlatego zaciekawiony tematem zacząłem szukać informacji. Z tego co się dowiedziałem wynikałoby, że były w okolicy dwa obiekty, chyba, że jest to jakiś błąd. Z jednej strony mamy Wyżkę, na której na pewno coś było, ale to źródło ( http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=6659&q=Przyszowa&d=0&t=0#m1 ) wskazywałoby na siedzibę Wierzbiętów wzgórze Jonina. Stąd moje pytanie do kolegi jarczaja,który też o tym pisał, bądź do kogokolwiek, czy był ktoś na wzgórzu Jonina i czy jest na nim jakikolwiek ślad??


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 12 cze 2015, o 12:00 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
Oczywiście, ma Pan rację. Powiem więcej, w tej okolicy są trzy tego typu obiekty: Na Łyżce (albo Łysce, lub Wyżce), na Joninie - gdzie fortalicję mieli Wierzbiętowie, oraz na górze Gródek między Jastrzębiem a Czarnym Potokiem - gdzie rezydowali z kolei rycerze herbu Jastrzębiec. Ta okolica stanowiła we wczesn. średniowieczu zachodnią granicę ziemi sądeckiej, dlatego rycerze mieli pilnować latyfundium klarysek ze St.Sącza od zachodu. Co istotne, zarówno Joninowie (Gabańscy i Wierzbiętowie), jak i Jastzębcy sprawowali ważne funkcje komesów na dworze Kingi. No i jest podanie Żegoty Pauliego z XIX w. znalezione w St.Sączu, że kosztowności Kingi chowane były przed Tatarami na górze Łyżce nad Przyszową. Jest też zapisek, że księgi miejskie z Sącza chowane były z kolei na Gródku. To tyle na razie, ale temat jest szeroki, chociaż mało znany...


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 14 cze 2015, o 15:19 
Offline

Dołączył(a): 8 cze 2015, o 16:43
Posty: 4
Imię: Marcin
Rozumiem, że wszystkie te obiekty, to były bardziej małe baszty, warownie, niż jakieś zamki, bo w tamtej okolicy nie przebiegała granica państwa?? Po co bronić się od zachodu, skoro dalej na zachód jest dalej Polska??:)


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 15 cze 2015, o 12:33 
Offline

Dołączył(a): 15 cze 2015, o 12:27
Posty: 7
Imię: maciej
Poza np najazdem Romana Halickiego - 1205, albo wojnami polsko-węgierskimi 1126 - 1127... :jupi:


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 15 cze 2015, o 16:02 
Offline

Dołączył(a): 8 cze 2015, o 16:43
Posty: 4
Imię: Marcin
Po pierwsze, gdzie Zawichost a gdzie Sącz, po drugie, z Węgrami biliśmy się o Słowację, to jednak parę kilometrów na południe, ew. jeśli przebiegał tamtędy szlak handlowy, to mogłyby być jakieś baszty, ale czemu szlak handlowy miałby omijać Sącz?? Prawdopodobna mogłaby być wersja, że przebiegała tamtędy granica ziemi Sądeckiej, którą wg informacji miałby wyznaczać trójkąt Biecz - Limanowa - Podoliniec. Patrząc na mapę, linia Limanowa - Podoliniec przebiega mniej więcej przez Joninę, Wyżkę i Gródek, dochodząc później do kolana Dunajca koło Łącka. Ciekawym faktem jest też to, że Limanową, te trzy wzniesienia, oraz koryto Dunajca dzieli podobna odległość(ok 5 km), co mogłoby też potwierdzać tezę o funkcji obronnej.


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 16 cze 2015, o 22:16 
Offline

Dołączył(a): 15 cze 2015, o 12:27
Posty: 7
Imię: maciej
Z tego co pamiętam, to pierwsza wzmianka o Starym Sączu pochodzi z 1257, o Nowym nie rozmawiamy. Tym bardziej o kasztelanii Sądeckiej - siłą rzeczy i czasu... To jeśli córka Beli IV schroniła się na Łyżce przed Tatarami - w wieku lat 9-ciu - ów gród musiał należeć do kogoś zupełnie innego... :mrgreen:


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 18 cze 2015, o 16:48 
Offline

Dołączył(a): 8 cze 2015, o 16:43
Posty: 4
Imię: Marcin
No tak, mi tu chodziło troszeczkę późniejsze czasy, kiedy zameczki (?) Wierzbiętów i "Jastrzębiów" już istniały, bo co do samej Łyżki i XI czy tam XII w. to już inna historia. To jest niezła zagadka do rozwikłania:)


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 19 cze 2015, o 18:58 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
No, widzę, że zrobiła się (wreszcie, po roku) ciekawa dyskusja. Chciałbym jednak uporządkować fakty. Otóż gdy mówimy o Sączach (Starym i Nowym) to mamy na myśli dwa miasta na prawym brzegu Dunajca, które powstały w XIII stuleciu. Tymczasem wiemy (choćby ze słynnej książki A.Żaki), że najpierw Sącz - w postaci najpierw ogromnego grodziska w Naszacowicach (VIII wiek!), a potem (już w czasach Piastów, XI-XII w.) w postaci dwóch małych gródków w pobliskim Podegrodziu, znajdował się na LEWYM brzegu Dunajca. Bo WSZYSTKIE najstarsze grodziska (od Marcinkowic, Chełmca, wspomnianych wyżej Naszacowic, Podegrodzia, Maszkowic do Babiej Góry w Zabrzeży) były właśnie na lewym brzegu tej rzeki. Dopiero od końca XIII w. zaczyna się "kariera" prawego brzegu Dunajca i wtedy powstają zamki w Rożnowie, N.Sączu i Rytrze. Góra Łyżka - jako domniemane miejsce kultowe - należy do tej wcześniejszej fazy najstarszego osadnictwa w Kotlinie Sądeckiej - na lewym jej skraju. Jeśli spojrzymy z punktu widz.etnografii to okaże się, że centralnym punktem w kulturze Lachów SĄDECKICH, jest do dzisiaj nie Nowy, ani Stary Sącz, tylko właśnie Podegrodzie. Kasztelania Sądecka miała swą siedzibę aż do połowy XIII w. właśnie w Podegrodziu. Te gródki od zachodu miały wyznaczać nie granicę państwa, ale granicę kasztelanii właśnie. Bo dalej była wtedy anekumena. Przy okazji zapraszam do Łukowicy i na Łyżkę, bo 19 -tego lipca będzie tutaj impreza z cyklu "Odkryj Beskid Wyspowy:. Chętnie wszystko pokażę.


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 26 cze 2015, o 13:30 
Offline

Dołączył(a): 15 cze 2015, o 12:27
Posty: 7
Imię: maciej
No dobrze. Teza o grodach na lewym brzegu rzeki sugeruje jakoby Dunajec stanowił do czasu rządów Bolesława Wstydliwego - naturalną granicę. Granicę Kasztelanii jeśli dobrze rozumiem. 1086 , 1026 i 7 to daty związane z zagrożeniem węgierskim. i to wszystko ma sens. Kinga - córka króla Beli zmienia zapewne ówczesne stosunki dyplomatyczne. być może nawet nie ona a wcześniej Henryk Brodaty i jego szwagier. A ten cały szlak "bursztynowy"? bo on to się kompletnie kupy nie trzyma. bo jakże to - wzdłuż Dunajca? toż to strasznie niebezpieczne być musiało.. :face:


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 7 lip 2015, o 21:25 
Offline

Dołączył(a): 29 gru 2013, o 18:02
Posty: 9
Imię: Jarek
Nie wiadomo dlaczego wszystkie grodziska były na lewym brzegu Dunajca. Spierają się o to uczeni od dawna. Ten szlak prowadził wzdłuż Dunajca ale tylko do Podegrodzia, bo potem skręcał w lewo - właśnie w stronę Łyżki i szedł na Szczyrzyc ( Tarnawę) - najkrótszą drogą na Kraków. Prowadził najpewniej z Dacji, bo nazwy iliryjskie spotyka się wokół Podegrodzia, o czym pisał już pół wieku temu Pawłowski. Ale to wszystko odnosi się do czasów sprzed XI w., mówimy o okresie plemiennym. Stąd góra kultowa itd...


Góra 
 Zobacz profil  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 18 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Archeo » Archeo - Małopolskie


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 0 gości

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.193s | 19 Queries | GZIP : Off ]