Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Cmentarze » Epidemiczne » Cmentarze epidemiczne - Małopolskie




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 5 ] 
Autor Wiadomość
 Post Napisane: 17 paź 2013, o 15:27 
Offline

Dołączył(a): 18 maja 2011, o 21:48
Posty: 1763
Od pewnego czasu próbuję zlokalizować miejsca dawnych cmentarzy epidemicznych okolic Gdowa. Brak podstawowych wskazówek (dokumenty, przekazy ustne starszych mieszkańców, oddalone miejsce z charakterystycznym pagórkiem, krzyżem lub kapliczką i figurami „świętych od cholery”).
W historii mojej miejscowości - mającej w XIX w. status miasteczka (w czasach austriackich był podział na wieś; miasteczko; miasto) - zapisało się kilka dat wystąpienia wyjątkowo dużej śmiertelności. W materiałach znajdujących się w Kancelarii Parafialnej można znaleźć, że ich przyczyną były: biegunka, tyfus głodowy, czarna ospa (hiszpanka), czerwonka, cholera, dur brzuszny. Zmarłych na zarazę wywożono w miejsca odludne, wyznaczone na granicach wisi. Szczególną datą zapisał się rok 1847. Wtedy to w Gdowie zmarło zastraszająco dużo (dziesięciokrotnie więcej niż zwykle). Wpisaną przez plebana w księdze zmarłych zarazę – „tyfus głodowy” - tłumaczono sobie jako „Kara Boska” za dokonaną rok wcześniej rzeź powstańców krakowskich http://gazetagdowianin.pl/2013/09/08/le ... scie-gdow/. Dziś wiemy, że w rok po rabacji galicyjskiej i po rozgrabieniu zapasów dworskich, wystąpiła wielka klęska nieurodzaju. W diecezji tarnowskiej zmarło wtedy 158 tys. ludzi. W parafii gdowskiej śmierć poniosło ponad 600 osób. Równie wielką liczbę zgonów, odnotował ks. proboszcz w sierpniu 1855 r. - wpisując tym razem nazwę - „cholera”. Jak wspominał mi śp. T. Kulig, zmarłych z Gdowa na zarazę, najczęściej wywożono przez most za Rabę i grzebano na Dłużyznach - obok tzw. końskiego cmentarza lub na Skotnicy - przy tzw. cmentarzu bydlęcym.

Cmentarz na Skotnicy (z kości nic?) leży na północnym stoku poniżej Zręczyc. Na stromym progu karpackim, obok zbiegającej ostro w dół drogi, w wyrobiskach po glinie grzebano padłe zwierzęta gospodarskie. W XIX w., w czasie panowania kolejnej zarazy, przestrzegając zakazu pochówku zarażonych zwłok na cmentarzu parafialnym, grzebano w tym miejscu również zmarłych ludzi. Po pewnym czasie, na powstałym tak cmentarzu epidemicznym, rozpoczęto również dokonywać pochówku osób, które zmarły śmiercią naturalną podczas trwania powodzi na Rabie. Wylewy górskiej rzeki niszczyły często most drewniany i odcinały konduktowi drogę na cmentarz w Gdowie. Mieszkańcy Zręczyc, Zagórzan, Zalesian czy Stryszowej, grzebali wtedy zmarłych w leżącym po drodze cmentarzyku pod Skotnicą.
A stamtąd jest widoczny kościół w Gdowie, jak na dłoni.
Na miejscu częstego tu pochowku, w 1885 r. gmina Zręczyce ufundowała kapliczkę piętrową. Od tej pory, co roku, latem pod figurą odprawiano Mszę Świętą.
Po wojnie o wszystkim zapomniano.


Załączniki:
Skotnica 6.JPG
Skotnica 6.JPG [ 72.25 KiB | Przeglądane 656 razy ]
Skotnica 5.JPG
Skotnica 5.JPG [ 107.35 KiB | Przeglądane 656 razy ]
Skotnica 1.JPG
Skotnica 1.JPG [ 101.14 KiB | Przeglądane 656 razy ]
Skotnica 4.JPG
Skotnica 4.JPG [ 80.94 KiB | Przeglądane 656 razy ]
Skotnica 17.JPG
Skotnica 17.JPG [ 55.38 KiB | Przeglądane 656 razy ]
Skotnica 11.JPG
Skotnica 11.JPG [ 89.14 KiB | Przeglądane 656 razy ]
Skotnica 0.JPG
Skotnica 0.JPG [ 83.57 KiB | Przeglądane 656 razy ]


Ostatnio edytowano 20 lis 2013, o 08:53 przez Franek D., łącznie edytowano 1 raz
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 17 paź 2013, o 15:33 
Offline

Dołączył(a): 18 maja 2011, o 21:48
Posty: 1763
Dziś, ku odkrytemu na nowo cmentarzowi prowadzi nowa, utwardzona kruszywem dróżka. Po kilkudziesięciu latach, mieszkańcy Zręczyc znów licznie spotkali się pod przystrojoną figurą. Na dawnym miejscu pochówku, znów odprawiono Mszę Św.
O cmentarzu cholerycznym przypomniano sobie, gdy na sąsiedniej posesji niespodziewanie osunęła się skarpa ziemi ukazując ludzkie kości.


Załączniki:
Skotnica 3.JPG
Skotnica 3.JPG [ 103.99 KiB | Przeglądane 654 razy ]
Skotnica 2.JPG
Skotnica 2.JPG [ 82.97 KiB | Przeglądane 654 razy ]
Skotnica 10.JPG
Skotnica 10.JPG [ 95.19 KiB | Przeglądane 654 razy ]
Skotnica 12.JPG
Skotnica 12.JPG [ 78.98 KiB | Przeglądane 654 razy ]
Skotnica 13.JPG
Skotnica 13.JPG [ 81.48 KiB | Przeglądane 654 razy ]
Skotnica 14.JPG
Skotnica 14.JPG [ 84.99 KiB | Przeglądane 654 razy ]
Skotnica 15.JPG
Skotnica 15.JPG [ 72.69 KiB | Przeglądane 654 razy ]
Skotnica 16.JPG
Skotnica 16.JPG [ 98.92 KiB | Przeglądane 654 razy ]


Ostatnio edytowano 20 lis 2013, o 08:55 przez Franek D., łącznie edytowano 1 raz
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 23 paź 2013, o 08:33 
Offline

Dołączył(a): 18 maja 2011, o 21:48
Posty: 1763
O dawnym cmentarzu pod kapliczką opowiedziało mi kilka osób. Szczególnie cenne okazały się informacje uzyskane od miłej, młodej osoby, która swego czasu napisała obszerne opracowanie o tej figurze.
Leży ona na Skotnicy (kostnicy?), a nie jak zatytułowałem pierwotnie "Pod Skotnicą". Widać to wyraźnie na poniższym zdjęciu. Pochówki zmarłych na cholerę, jak również w czasie braku mostu, dotyczyły mieszkańców Zręczyc i okolic – co zaznaczyłem na starej mapie poaustriackiej (na której nie ma mostu na Rabie). Po głębszej analizie - myślę że z Gdowa nie trudzono się, by wywozić zmarłych drogą biegnącą bystro pod górę, ale chowano zmarłych na cmentarzysku w ispinie nad Rabą - (...leżało ono na wzniesieniu, zaraz za drugim z drewnianych mostów /pierwszy był na Rabie, drugi na starorzeczu/ i długo było ogrodzone plecionką z wikliny...).
Figura na Skotnicy, wiele lat temu została pomalowana wyjątkowo trwałymi farbami. Podczas niedawnego odnawiania, po oczyszczeniu zdecydowano pozostawić jej oryginalne barwy.


Załączniki:
Skotnica - panorama.JPG
Skotnica - panorama.JPG [ 59.6 KiB | Przeglądane 623 razy ]
Skotnica - mapa XIX w..JPG
Skotnica - mapa XIX w..JPG [ 171.38 KiB | Przeglądane 623 razy ]
Skotnica - stara farba.JPG
Skotnica - stara farba.JPG [ 77.43 KiB | Przeglądane 623 razy ]


Ostatnio edytowano 20 lis 2013, o 08:58 przez Franek D., łącznie edytowano 1 raz
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 10 lis 2013, o 20:44 
Offline

Dołączył(a): 18 maja 2011, o 21:48
Posty: 1763
Jutro 11.11.13. o godz. 16:00 na cm. pod Skotnicą odbędzie się msza św. za zmarłych.


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 11 lis 2013, o 19:20 
Offline

Dołączył(a): 18 maja 2011, o 21:48
Posty: 1763
Jeszcze rok temu nikt nie myślał o cmentarzu oraz odprawianej na nim mszy. Znajdujący się obok dom Zręczyce nr. 203, od czasu długotrwałej ulewy w maju i czerwcu 2010 r. był przeznaczony do rozbiórki. Uległ uszkodzeniu na skutek powstałego osuwiska. Pewnego dnia w strefie ruchów masowych gruntu pojawiły się ludzkie kości. Dom rozebrano w lutym 2013, a w maju odbyła się pierwsza msza majówkowa. Dziś w św. Marcina - odbyła się druga - tym razem za pochowanych w tym miejscu zmarłych podczas epidemii.


Załączniki:
Skotnica 3.JPG
Skotnica 3.JPG [ 50.52 KiB | Przeglądane 572 razy ]
Skotnica 4.JPG
Skotnica 4.JPG [ 49.98 KiB | Przeglądane 572 razy ]
Skotnica 5.JPG
Skotnica 5.JPG [ 72.79 KiB | Przeglądane 571 razy ]
Skotnica 2.JPG
Skotnica 2.JPG [ 80.81 KiB | Przeglądane 571 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 5 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Cmentarze » Epidemiczne » Cmentarze epidemiczne - Małopolskie


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 0 gości

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.510s | 17 Queries | GZIP : Off ]