Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Pałace, dwory » Pałace, dwory - Małopolskie




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 
Autor Wiadomość
 Post Napisane: 16 cze 2010, o 16:07 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 29 maja 2009, o 22:11
Posty: 456
Lokalizacja: Jankowice
Imię: Ania
W Szczawnicy (woj. małopolskie, pow. Nowy Targ) za budynkiem Straży Pożarnej, znajduje się klasycystyczny dwór Szalayów wybudowany w 1839r.
Szalayowie byli ziemiańską rodziną pochodzącą z Węgier. To właśnie dzięki nim, w szczególności Józefowi Stefanowi, Szczawnica stała się znanym uzdrowiskiem. Niestety, losy jego dzieci i wnuków są bardzo smutne.

Za: http://www.szczawnica.net/mportal/conte ... 23/66/1/1/


Cytuj:
Dwa ostatnie pokolenia Szalayów
Synowie Tytus i Władysław zjawiają się u boku ojca w chwili uzyskania pełnoletności a więc w latach 1860- -65. Nie potrafią jednak nawiązać zażyłych stosunków z ojcem. Przyzwyczajeni do dostatniego życia w domu wuja Karola Klobassy - milionera,potentata naftowego, właścciela kilkunastu wsi w krośnieńskim; wychowywani przez wiele lat u boku ekstrawaganckiego dziadka Rudolfa, nie potrafią odnaleźć się w domu zapracowanego ojca, pochłoniętego zdrojowiskiem, które jest jego jedyną pasją i lokującego każdy grosz w jego rozbudowę. Młodym Szalayom nie odpowiada ten styl życia. Lekko rozchodzą się im pieniądze, równie lekko potrafią zaciągać pożyczki. Władysław poślubia Alojzę z domu Steyskal, a Tytus Julię z baronów Gostkowskich. W 1873 r. podczas epidemii cholery umiera osiemnastoletnia Alojza i jej dziewięciodniowe dziecko. Tytus również traci wówczas kilkunastomiesięczną córeczkę Helenę.Po śmierci ojca synowie dziedziczą spadek w postaci dóbr tabularnych: Szczawnica wyżna i niżna w równych częściach, z tym, że Tytus otrzymuje w posiadanie stary, drewniany dwór dziadów a Władysław owe "cacko ojcowe" pałacyk nad Grajcarkiem. Ponadto Akademia Umiejętności zobowiązana była wolą testatora do oddawania połowy czystych dochodów z Zakładu na rzecz synów Józefa Stefana. Bracia nareszcie mogą dysponować większymi pieniędzmi, jednak długi pochłaniają większość ich wpływów. Już w listopadzie 1876 r. Tytus zaciąga poważną pożyczkę pod zastaw swojego majątku: połowy dóbr szczawnickich. Wkrótce (24 stycznia 1879 r.) c.k. sąd obwodowy w Nowym Sączu oddaje Tytusa pod kuratelę z powodu marnotrawstwa i ustanawia mu kuratora w osobie Władysława Waltera, właściciela dóbr Świdnik. Również Władysław, oddany zostaje wyrokiem sądu pod kuratelę z powodu niedołęstwa umysłowego.Sytuacja ta zmusza Julię, żonę Tytusa, do wniesienia pozwu o wyznaczenie dla niej i dwóch małoletnich synów: Józefa Stanisława i Leona alimentów miesięcznych od 1 listopada 1878 r. i o orzeczenie obowiązku ich płacenia przez Tytusa Szalaya. Władysław, prawdopodobnie wskutek choroby wenerycznej, popada w coraz większy obłęd. W roku 1879 zapisuje swój majątek stryjecznemu bratu Alojzemu Szalayowi, lekarzowi z Przemyśla. Ponieważ jednak dobra szczawnickie były już zastawione, Alojzy odstępuje prawo dziedziczenia na rzecz Feliksa Pławickiego, ongiś dobrego znajomego JózefaStefana, współzałożyciela Towarzystwa Tatrzańskiego. Kłopoty finansowe braci nie maleją, a jednocześnie Akademia Umiejętności zachowuje się nielojalnie wobec swojego testatora (nie tylko ten jeden raz jak się w przyszłości okaże), zamiast corocznie płacić Szalayom połowę czystego dochodu z uzdrowiska, spłaca ich jednorazowo kwotą 47000 zł reńskich, w zamian spadkobiercy zrzekają się wszelkich praw do Zakładu Zdrojowego.9 września 1880 r. umiera Władysław Szalay. W pałacyku, o którego pięknie rozpisywały się ówczesne czasopisma, zamieszkuje Feliks z Pławic Pławicki, obywatel miasta Lwowa. Tytus umiera poza Szczawnicą, około 1890 r. W styczniu 1893 r. płonie drewniany dwór Szalayów, Julia z dziećmi zamieszkuje w wybudowanych wcześniej domach- pensjonatach, stojących na skraju Parku Górnego (dzisiejsza ulica Jana Wiktora). W 1895 r. wychodzi powtórnie za mąż i odtąd nosi nazwisko Neuel. Synowie Tytusa: Józef Stanisław i Leon cechują się, tak jak ojciec i stryj, absolutną beztroską w wydawaniu pieniędzy. Józef Stanisław pracuje krótko jako kontroler c.k. we Lwowie. Leon, po skończeniu 7 klasy gimnazjum w Tarnopolu, nie podejmuje żadnej pracy. Bracia potrafią zaciągać pożyczki pod zastaw niemalże każdej rzeczy jaką posiadają. Ustawicznie procesują się z Pławiekim i innymi wierzycielami. Nie stawiają się w terminie na rozprawy, przez co procesy ciągną się w nieskończoność. Pławicki, sam lekkoduch, przypina Szalayom etykietę, że nic ma dla nich nic świętego na tym świecie. Józef Stanisław w 1898 r. poślubia Czesławę z domu Wiśniewską, prawdopodobnie córkę dzierżawcy uzdrowiska Feliksa Wiśniewskiego, właścicielkę pracowni kapeluszniczej w Warszawie. W 1897 r. przychodzi na świat ich jedyne dziecko: Maria, która umiera 28 grudnia 1898 r. Czesława popada w stan obłąkania umysłowego. Małżeństwo rozpada się. Porzuconą przez męża, chorą umysłowo Czesławę przygarniają górale. Zamieszkuje w jednej z chałup we wsi i jako towarzyszkę ma oswojoną świnię, która chodzi z nią wszędzie. Taki obraz obłąkanej Szalayki pozostaje w pamięci górali. Umiera 16 lipca 1936 r. i jako ostatnia zostaje pochowana w rodzinnej kaplicy. Józef Stanisław w sierpniu 1912 r. poślubia Henriettę z domu Pruszyńską, siostrę żony Awita Szuberta - znanego fotografa krakowskiego. W rok po ślubie, który zawarli na Węgrzech, Józef Stanisław umiera na zapalenie płuc. Ma wówczas zaledwie 43 lata. Cztery lata wcześniej, w roku 1909, Akademia Umiejętności lekceważąc ponownie wolę testatora, sprzedaje szczawnickie uzdrowisko hrabiemu Adamowi Stadnickiemu. Leon próbuje walczyć o sukcesję po przodku, pisze odezwę "W sprawie Szczawnicy', którą wydaje własnym nakładem. Oskarża Akademię: ...krzywdą rodziny doszłaś Akademio do Zakładów Szczawnickich i wzywa ją przed sąd boży oraz opinię publiczną. Nie odnosi to jednak skutku, Szalayowie nie mają już żadnej pozycji, jedynie długi i fatalną reputację. Leon próbuje wytoczyć proces ale brak pieniędzy stoi na przeszkodzie. Po śmierci brata, Leon pozostaje ostatnim z rodu! Nie wiadomo czy mieszkał w Szczawnicy, jego pozycja społeczna była tak niska, iż w czasie pierwszej wojny światowej służył w wojsku w randze szeregowca piechoty. Ostatnia o nim wiadomość pochodzi z 1916 r. Zaprzyjaźniona z nim Helena Bielicka z baronów Kleistów, śle do Urzędu Gminy w Szczawnicy list prosząc o potwierdzenie, iż Leon pochodzi z ziemiańskiej rodziny. Zaświadczenie to miało mu ułatwić dostanie się do lepszej jednostki wojskowej i wyższą szarżę. Sam Szalay jest wówczas chory i przebywa w jednym z lazaretów na terenie Styrii, w Austrii. Potem wszelki słuch o nim ginie. Wille wybudowane przez Julię, przez synów zadłużone, mocą kontraktu przedślubnego, przeszły na własność Henrietty Szalay. Zamieszkiwała w nich wraz z siostrą Ireną. Umarła w 1945 r. Silna presja opinii społecznej spowodowała, iż odmówiono jej pochówku w kaplicy Szalayów. Grób Henrietty znajduje się na miejscowym cmentarzu "pod Huliną".

Obecnie budynek dworu znajduje się w prywatnych rękach


Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek


Członkowie rodziny Szalayów pochowani są w kaplicy na starym cmentarzu w Szczawnicy

viewtopic.php?f=84&t=382


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Post Napisane: 2 sty 2014, o 20:20 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 30 gru 2013, o 11:12
Posty: 45
Imię: Agnieszka
Obecnie dworek jest częścią bazy noclegowej w Szczawnicy. Jest faktycznie bardzo ładny i zadbany, jednak styl wyposażenia pokojów niesmacznie eklektyczny: stare, bogato zdobione szafy w sąsiedztwie stolików nocnych jakby z Ikei nie tworzą zbyt trafnego połączenia. Niemniej, czysto i schludnie. Zdjęcia wnętrz dostępne na stronie internetowej dworu.
Załącznik:
DSC_3993.JPG
DSC_3993.JPG [ 181.84 KiB | Przeglądane 994 razy ]


Góra 
 Zobacz profil  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Pałace, dwory » Pałace, dwory - Małopolskie


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.295s | 16 Queries | GZIP : Off ]