Eksploratorzy
http://eksploratorzy.com.pl/

Jaworzno - teren dawnego getta na Pasterniku
http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php?f=883&t=16299
Strona 1 z 1

Autor:  szkieletek [ 10 lut 2013, o 22:59 ]
Tytuł:  Jaworzno - teren dawnego getta na Pasterniku

Tuż przy północnej granicy dzisiejszego miasta Jaworzna, po prawej stronie drogi wiodącej do Maczek, znajduje się niewielka osada, zwana Pasternikiem http://wikimapia.org/#lat=50.246311&lon ... 28&m=b&v=8 .

Miejsce to posiada pewne "naturalne walory", czyniące je idealnym do więzienia ludności. Doskonale zdawali sobie z tego sprawę przedstawiciele niemieckich władz, kiedy podejmowali decyzję o utworzeniu na tym obszarze getta, mającego skoncentrować wszystkich Żydów z Ciężkowic i Szczakowej przed przeprowadzeniem morderczego planu ostatecznej eksterminacji w obozie koncentracyjnym.

Płaski, nieomal pozbawiony drzew cypel, otoczony z trzech stron rwącymi wodami rzeczki Kozi Bród, odcięty był u podstawy nasypem torów kolejowych, których bliskość, nota bene, także podnosiła przydatność tego miejsca - transport kolejowy odgrywał przecież znaczącą rolę podczas dokonywania aktów masowej zagłady.
Z nasypu niemieccy funkcjonariusze mogli obserwować cały teren Pasternika, na którym, poza czternastoma zagrodami, znajdowały się jedynie pola i pastwiska. Wszystko było więc widoczne, jak na dłoni. Od północy dodatkową przeszkodą przy podejmowaniu ewentualnej próby ucieczki były usypane tuż za rzeką wysokie hałdy żużla o niemal pionowych stokach, pochodzące z dawnej fabryki sody.
Władze niemieckie ograniczyły się jedynie do ogrodzenia całości drutem kolczastym.

W marcu 1942 roku, po wysiedleniu dotychczas mieszkających tu polskich gospodarzy, na teren Pasternika trafili pierwsi Żydzi. Tak oto powstał przedsionek piekła.
Wkrótce na tym niewielkim obszarze, w czternastu gospodarstwach, nie bacząc na przeludnienie, braki żywnościowe i fatalne warunki bytowe, zgromadzono kilkaset osób.

Warto zaznaczyć, iż Polacy, zwłaszcza wysiedleni z Pasternika gospodarze, starali się pomagać starszym braciom w wierze. Część rodzin rozmyślnie obsiało swe pola przed przymusową przeprowadzką, by Żydzi mieli później co jeść. Co odważniejsi zakradali się na hałdy nad rzeką i rzucali stamtąd ziemniaki. Starano się nawet przemycać żywność pod ubraniem (niektóre osoby posiadały przepustki, pozwalające na wejście na teren getta celem doglądania gospodarstw).

Getto funkcjonowało przez kilka miesięcy. Zostało zlikwidowane na początku czerwca 1942 roku.
Dnia 8 czerwca, o godzinie 4 rano, wojsko obstawiło Pasternik. Żydów spędzono na pastwisko, gdzie nastąpiła selekcja: część osób trafiła do getta w Chrzanowie i Sosnowcu, część (głównie starcy i dzieci) - bezpośrednio do Oświęcimia...
Transporty odjeżdżały z położonej nieopodal rampy kolejowej, opisanej w tym wątku:
viewtopic.php?f=6&t=16301&p=95138#p95138
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Do dziś przy ulicy Pasternik zachowało się kilka budynków, pamiętających czasy II Wojny Światowej. Nadal istnieje nasyp linii kolejowej (chociaż torowisko już zlikwidowano) oraz wspomniane wyżej hałdy. Wartki i trudny do przebycia Kozi Bród uregulowano: dziś można się bez trudu dostać na jego drugi brzeg po wygodnej kładce, niegdyś jednak w tym miejscu królowały zdradliwe bagniska.

Źródło:
Barbara Legutko: "Żydzi w Jaworznie. Okupacja Hitlerowska".
(Zeszyty Historyczne Miasta Jaworzna - marzec 2006, zeszyt 10)

Załączniki:
Getto Pasternik.jpg
Getto Pasternik.jpg [ 41.64 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Widok na osadę z drogi wiodącej do Maczek.jpg
Widok na osadę z drogi wiodącej do Maczek.jpg [ 79.35 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Ulica Pasternik.jpg
Ulica Pasternik.jpg [ 81.23 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Niewielka osada - kilkanaście gospodarstw.jpg
Niewielka osada - kilkanaście gospodarstw.jpg [ 89.15 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Ulicówka - jedne domy są nowe, inne pamiętają czasy II Wojny Światowej.jpg
Ulicówka - jedne domy są nowe, inne pamiętają czasy II Wojny Światowej.jpg [ 70.25 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
W zakolu rzeczki Kozi Bród.jpg
W zakolu rzeczki Kozi Bród.jpg [ 72.34 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Z jednej strony wysoki nasyp kolejowy....jpg
Z jednej strony wysoki nasyp kolejowy....jpg [ 93.95 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Z drugiej rzeka i stroma hałda.jpg
Z drugiej rzeka i stroma hałda.jpg [ 88.53 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Tabliczka na domu zbudowanym z żużla z pobliskiej hałdy.jpg
Tabliczka na domu zbudowanym z żużla z pobliskiej hałdy.jpg [ 88.92 KiB | Przeglądane 2505 razy ]
Stary dom.jpg
Stary dom.jpg [ 71.95 KiB | Przeglądane 2505 razy ]

Autor:  szkieletek [ 10 lut 2013, o 23:16 ]
Tytuł:  Re: Jaworzno - teren dawnego getta na Pasterniku

Stare domy z Pasternika:

Załączniki:
Dom - świadek.jpg
Dom - świadek.jpg [ 95.44 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (1).jpg
Dom - świadek historii (1).jpg [ 53.21 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (2).jpg
Dom - świadek historii (2).jpg [ 92.53 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (3).jpg
Dom - świadek historii (3).jpg [ 86.89 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (4).jpg
Dom - świadek historii (4).jpg [ 87.53 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (5).jpg
Dom - świadek historii (5).jpg [ 80.52 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (6).jpg
Dom - świadek historii (6).jpg [ 60.51 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (7).jpg
Dom - świadek historii (7).jpg [ 96.77 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Dom - świadek historii (8).jpg
Dom - świadek historii (8).jpg [ 88.02 KiB | Przeglądane 2500 razy ]
Stara stodoła.jpg
Stara stodoła.jpg [ 94.1 KiB | Przeglądane 2500 razy ]

Autor:  klamerka [ 11 lut 2013, o 00:38 ]
Tytuł:  Re: Jaworzno - teren dawnego getta na Pasterniku

Dodam też, że:
Cytuj:
Świadkowie twierdzą, że przesiedleńcy mieszkali w strasznych warunkach. Żyli stłoczeni w domach, lub po prostu koczowali pod "gołym niebem". Niemal każde pomieszczenie (piwnica, strych, stodoła) było zaadoptowane na mieszkanie. W ogródkach palono ogniska i gotowano strawę.


oraz:
Cytuj:
Po wysiedleniu teren został dokładnie oczyszczony. Spalono rzeczy, które uznano już za niepotrzebne: poduszki, pierzyny, itp. Sprawdzano dokładnie każdy kąt na wypadek gdyby coś zostało ukryte. Wszystko po to, "żeby zatrzeć wszelkie ślady". Niektóre pozostawione przez Żydów przedmioty, m.in. meble rozwieziono samochodami i rozdano biednym Niemcom, a rzeczy gorszej jakości sprzedano Polakom. Po tych zabiegach, jesienią, pozwolono wrócić do gospodarstw dawnym właścicielom. Nie wszystkie ślady zdołano jednak zatrzeć. Utrwaliły się one w postaci zniszczeń. Żydzi, jak mogli tak się ratowali przed biedą. W szopach stawiali piece, w dachach robili otwory na kominy. Nikt z powracających gospodarzy nie miał im tego za złe, "to przecież była walka o przetrwanie".


Cytaty: http://www.kirkuty.xip.pl/jaworzno.htm

Załączniki:
DSC01012.JPG
DSC01012.JPG [ 124.8 KiB | Przeglądane 2485 razy ]
DSC01013.JPG
DSC01013.JPG [ 125 KiB | Przeglądane 2485 razy ]
DSC01014.JPG
DSC01014.JPG [ 127.6 KiB | Przeglądane 2485 razy ]
DSC01015.JPG
DSC01015.JPG [ 127.57 KiB | Przeglądane 2485 razy ]
DSC01018.JPG
DSC01018.JPG [ 125.84 KiB | Przeglądane 2485 razy ]
DSC01019.JPG
DSC01019.JPG [ 123.86 KiB | Przeglądane 2485 razy ]
DSC01020.JPG
DSC01020.JPG [ 122.14 KiB | Przeglądane 2485 razy ]

Autor:  szkieletek [ 24 maja 2014, o 18:57 ]
Tytuł:  Re: Jaworzno - teren dawnego getta na Pasterniku

Teren dawnego getta na zdjęciach lotniczych:

Załączniki:
Getto na Pasterniku.jpg
Getto na Pasterniku.jpg [ 130.31 KiB | Przeglądane 1880 razy ]
Getto na Pasterniku (1).jpg
Getto na Pasterniku (1).jpg [ 138.19 KiB | Przeglądane 1880 razy ]
Getto na Pasterniku (2).jpg
Getto na Pasterniku (2).jpg [ 134.54 KiB | Przeglądane 1880 razy ]

Autor:  luks [ 18 lis 2014, o 15:23 ]
Tytuł:  Re: Jaworzno - teren dawnego getta na Pasterniku

Witam

Stary temat ale...
Domy opisane jako świadkowie nr 1 i 5 nie pamiętają tamtych czasów bo mają po około 40 lat...
Przy domu ze zdjęcia 1 przy nasypie kolejowym na pagórku znajdują się ruiny domu w którym mieszkali Żydzi, został zburzony około 1944 r. Jeśli jest ktoś chętny połozić po tym terenie to zapraszam gdyż jest to dom i teren mojej nieżyjącej babci.

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 1 [ DST ]
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/