Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 8 ] 
Autor Wiadomość
 Post Napisane: 29 mar 2013, o 22:32 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 21:46
Posty: 4397
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Kilka dni temu minęła 69 rocznica śmierci rodziny Ulmów oraz Żydów, których Józef i Wiktoria Ulmowie ukrywali w swoim gospodarstwie w Markowej - dużej i nowoczesnej wsi pod Łańcutem.

Rada Powiatu Łańcuckiego ogłosiła „Rok Rodziny Ulmów z Markowej” który rozpoczął się 24 marca 2013 r. i będzie trwać do 24 marca 2014 r. czyli do daty siedemdziesiątej rocznicy ich męczeńskiej śmierci.

W Markowej byłam w ubiegłym roku latem. Miałam taki mus wewnętrzny, że musiałam pojechać na grób ludzi, którzy oddali życie swoje oraz swoich dzieci, bo nie godzili się na to, co miało miejsce w czasie wojny. Oddali życie, bo byli przyzwoitymi ludźmi.

Józef Ulma, przed wojną, był rolnikiem, działaczem społecznym, oraz wielkim pasjonatem ogrodnictwa, sadownictwa. Ponoć do dziś w Markowej owocują jabłonie szczepione jego ręką. Zajmował się też hodowlą jedwabników, pszczelarstwem, warzywnictwem. Był bibliotekarzem w wiejskiej bibliotece, angażował się w ZMW Wici. No i miał hobby. I to dość oryginalne jak na rolnika z małej wsi na Podkarpaciu ;-) Otóż pasjonowała go fotografia.

Załącznik:
Józef I Wiktoria.jpg
Józef I Wiktoria.jpg [ 12.02 KiB | Przeglądane 1060 razy ]

Źródło: Rzeczpospolita


Jak więc widać Józek był człowiekiem czynu, rozsadzała go energia, miał chęć poznawania rzeczy nowych, radość dzielenia się nimi z innymi ludźmi. I chyba kochał ludzi. Ożenił się stosunkowo późno, bowiem dopiero, gdy miał 35 lat. Jego żona Wiktoria była dużo młodsza od niego. Józef i Wiktoria mieli 6 dzieci, w 1944 roku miało im się urodzić siódme.

Załącznik:
Wiktoria z dziećmi.jpg
Wiktoria z dziećmi.jpg [ 66.98 KiB | Przeglądane 1060 razy ]

Źródło: Rzeczpospolita

Dokładnie nie wiadomo kiedy Ulmowie przyjęli pod dach swoich sąsiadów. Łącznie dali schronienie 8 Żydom. Było to pięciu mężczyzn z Łańcuta o nazwisku Szall – znany przed wojną handlarz bydłem z czterema synami, oraz sąsiadki domu rodzinnego Józefa, czyli Gołda i Layka Goldman - Layka ukrywała się z małą córką.

Oddam teraz głos fachowcowi, czyli panu Mateuszowi Szpytmie, pracownikowi IPN-u, współautorowi książki: "Ofiara Sprawiedliwych. Rodzina Ulmów - oddali życie za ratowanie Żydów".

Cytuj:
Trudno też określić, jakie motywy kierowały Ulmami. Józef znany był z życzliwości dla Żydów. Wcześniej innej rodzinie żydowskiej pomógł sporządzić kryjówkę w jarach. Zapewne kierowały nimi miłość do drugiego człowieka, współczucie i świadomość tego, co czeka Żydów, jeśli nie otrzymają pomocy. Ulmowie na własne oczy widzieli, jak w 1942 r. na sąsiedniej parceli Niemcy rozstrzelali co najmniej kilkadziesięcioro Żydów z Markowej i okolic.

Jak doszło do dekonspiracji kryjówki? Szallowie ukrywający się u Ulmów mieszkali przed wojną w Łańcucie. Zdając sobie sprawę ze zbliżającego się "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej", rozpoczęli poszukiwania schronienia. Obiecał im je Włodzimierz Leś, posterunkowy granatowej policji w Łańcucie. Pochodził z Białej koło Tyczyna. Tak jak jego dziadkowie, którzy przybyli z Galicji Wschodniej na Rzeszowszczyznę, był uważany za Ukraińca. Mieszkał na przedmieściach Łańcuta nieopodal Szallów, z którymi przed wojną utrzymywał bliskie kontakty. Pomagał im w ukrywaniu się przed Niemcami. Gdy sytuacja się zaostrzyła, Szallowie musieli sobie szukać innej kryjówki. Udali się wtedy do Ulmów, znajomych gospodarzy z Markowej, którzy ich ukryli. Szallowie jednak nadal nachodzili Lesia, domagając się od niego wsparcia, gdyż najprawdopodobniej u niego zostawili znaczną część majątku. Ponieważ od pewnego czasu odmawiał im pomocy, sami próbowali odzyskać swoją własność lub przejąć w zamian inne jego dobra. Wiele wskazuje na to, że wtedy Leś zdecydował się zdradzić kolegom z żandarmerii niemieckiej miejsce ukrywania się żydowskiej rodziny.

Dzięki zachowanym aktom postępowania sądowego przeciwko jednemu ze sprawców - Josephowi Kokottowi, można z dużą dokładnością ustalić przebieg okrutnej zbrodni. Dowódcą grupy ekspedycyjnej był szef posterunku żandarmerii niemieckiej w Łańcucie porucznik Eilert Dieken. Inni żandarmi to: Joseph Kokott, Michael Dziewulski i Erich Wilde. Z policjantów granatowych udało się ustalić dwa nazwiska: Eustachy Kolman oraz Włodzimierz Leś.

Zbrodnia

Na krótko przed porankiem 24 marca 1944 r. żandarmi dotarli do zabudowań Józefa Ulmy, położonych na krańcu wsi. Pozostawiwszy na uboczu furmanów z końmi, Niemcy wraz z obstawą złożoną z granatowych policjantów udali się pod dom. Wkrótce rozległo się kilka strzałów - jako pierwsi zginęli Żydzi.

Naocznymi świadkami pozostałych rozstrzeliwań byli furmani, którzy zostali przez Niemców przywołani rozkazem, by przyglądać się, jaka kara może spotkać wszystkich ukrywających Żydów. Jeden z furmanów, Edward Nawojski, podaje, iż widział, jak wyprowadzono z domu gospodarzy - Józefa i Wiktorię Ulmów - i rozstrzelano ich. Jak podaje świadek: "W czasie rozstrzeliwania na miejscu egzekucji słychać było straszne krzyki, lament ludzi, dzieci wołały rodziców, a rodzice już byli rozstrzelani. Wszystko to robiło wstrząsający widok".

Po zastrzeleniu rodziców wśród krzyków żandarmi zaczęli się zastanawiać, co zrobić z dziećmi. Po naradzie Dieken zdecydował, że należy je rozstrzelać. Nawojski widział, jak trójkę lub czwórkę dzieci własnoręcznie rozstrzelał Joseph Kokott. Słowa tego zgermanizowanego Czecha wypowiedziane po polsku do furmanów wryły się głęboko w pamięć Nawojskiego: "Patrzcie, jak polskie świnie giną - które przechowują Żydów". Zginęli: Stasia, Basia, Władzio, Franuś, Antoś, Marysia i siódme w łonie matki, na kilka dni przed planowanym urodzeniem. W ciągu kilkudziesięciu minut zginęło siedemnaście osób. Niemieccy zbrodniarze dokonali tej zbrodni własnoręcznie, wykorzystując granatowych policjantów do obstawy.

Po zamordowaniu ostatniego dziecka na posesję Ulmów przybył wezwany sołtys Teofil Kielar, przyprowadzając na rozkaz Niemców kilka osób do grzebania ofiar. Zapytał dowódcę, znanego mu z częstych kontroli w Markowej, dlaczego zamordowane zostały także dzieci. Dieken odpowiedział mu cynicznie: "Żeby gromada nie miała z nimi kłopotu".

Po zbrodni Niemcy przystąpili do rabunku. Kokott zabrał Franciszka Szylara, jednego z tych, których przyprowadzono, by kopali grób, i nakazał mu dokładnie przeszukać zamordowanych Żydów. Sam nadzorował, świecąc latarką. Gdy Kokott zauważył przy zwłokach Gołdy Goldman schowane na piersi pudełko z kosztownościami, stwierdził: "Tego mi było potrzeba", i schował je do kieszeni. Po zakopaniu zwłok zgromadził Polaków i oświadczył: "Nikt nie śmie wiedzieć, ile osób zostało zastrzelonych, tylko wiecie wy i ja!". Mimo surowego zakazu w ciągu tygodnia pod osłoną nocy pięciu mężczyzn odkopało grób Ulmów i w trumnach pochowało ich w tym samym miejscu. Jeden z nich podaje: "Kładąc do trumny zwłoki Wiktorii Ulmy stwierdziłem, że była ona w ciąży. Twierdzenie to opieram na tym, że z jej narządów rodnych było widać główkę i piersi dziecka".


:arrow: http://www.sztetl.org.pl/pl/article/mar ... ble&page=1

:(

Do Markowej wjeżdża się przez pola. Już wśród zbóż widać drogowskaz kierujący w stronę miejsca upamiętniającego tamtą zbrodnię.

Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (1).JPG
Markowa pod Łańcutem (1).JPG [ 63.22 KiB | Przeglądane 1060 razy ]


Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (2).JPG
Markowa pod Łańcutem (2).JPG [ 66.23 KiB | Przeglądane 1060 razy ]


We wsi atrakcją jest skansen, którego nie miałam już czasu zwiedzić, choć jest przy samym pomniku. Nigdy nie miałam jakiegoś silnego parcia na zwiedzanie skansenów, więc nawet "dzień otwarty" mnie nie skusił. Zresztą, przyjechałam tam, by podumać nad grobem Sprawiedliwych, a nie by pić piwo na wiejskim festynie.

Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (3).JPG
Markowa pod Łańcutem (3).JPG [ 117.92 KiB | Przeglądane 1060 razy ]


Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (7).JPG
Markowa pod Łańcutem (7).JPG [ 99.19 KiB | Przeglądane 1060 razy ]


13 września 1995 małżeństwo Ulmów zostało pośmiertnie odznaczone medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Zaś 17 września 2003 biskup pelpliński Jan Bernard Szlaga otworzył proces beatyfikacyjny 122 polskich ofiar hitleryzmu, wśród nich znaleźli się Józef i Wiktoria Ulmowie oraz szóstka ich dzieci.

Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (8).JPG
Markowa pod Łańcutem (8).JPG [ 123.05 KiB | Przeglądane 1060 razy ]



Pomnik odsłonięto 24 marca 2004. Z kolei 23 marca 2012 podpisany został akt erekcyjny budowy Muzeum Polaków Ratujących Żydów. Ma ono powstać w Markowej i nosić będzie imię rodziny Ulmów. Jego otwarcie planowane jest na marzec 2014.

Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (9).JPG
Markowa pod Łańcutem (9).JPG [ 139.44 KiB | Przeglądane 1060 razy ]


Załącznik:
Komentarz: Historia rodziny spisana w kilku językach
Markowa pod Łańcutem (11).JPG
Markowa pod Łańcutem (11).JPG [ 104.75 KiB | Przeglądane 1060 razy ]


Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (19).JPG
Markowa pod Łańcutem (19).JPG [ 112.03 KiB | Przeglądane 1060 razy ]


Pomnik jest tylko symbolem, upamiętnieniem. Musiałam jeszcze poszukać grobu...

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 30 mar 2013, o 09:05 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 21:46
Posty: 4397
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Zaraz po mordzie kilku mężczyzn z Markowej rozkopało zbiorową mogiłę i mimo bezwzględnego zakazu ze strony Niemców, umieściło zwłoki małżonków w osobnych trumnach (pogrzebano je następnie w tej samej mogile). Pomogło to później zidentyfikować ciała. Po wojnie szczątki Ulmów ekshumowano i przeniesiono na cmentarz parafialny w Markowej. Tam leżą do dziś. Nekropolia jest ciut powyżej kościoła parafialnego. Cmentarz jest stary, wiele tu grobów z XIX wieku. Byliśmy tam latem i nad nekropolią unosiły się chmary pszczół, niewiarygodny letni zapach kwiatów, no i w oddali było słychać kazanie (akurat msza była).

Do grobu "Sług Bożych rodziny Ulmów" prowadzą tabliczki.

Załącznik:
Komentarz: Tabliczka
Markowa pod Łańcutem (26).JPG
Markowa pod Łańcutem (26).JPG [ 92.21 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Załącznik:
Komentarz: Tabliczka - drogowskaz
Markowa pod Łańcutem (27).JPG
Markowa pod Łańcutem (27).JPG [ 89.96 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Załącznik:
Komentarz: Mogiła Ulmów
Markowa pod Łańcutem (28).JPG
Markowa pod Łańcutem (28).JPG [ 121.44 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Załącznik:
Komentarz: Floksy za grobem Ulmów mocno pachniały
Markowa pod Łańcutem (29).JPG
Markowa pod Łańcutem (29).JPG [ 137.68 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Załącznik:
Komentarz: Mogiła Ulmów
Markowa pod Łańcutem (30).JPG
Markowa pod Łańcutem (30).JPG [ 128.68 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Załącznik:
Komentarz: Kto ratuje jedno życie...
Markowa pod Łańcutem (31).JPG
Markowa pod Łańcutem (31).JPG [ 120.37 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Załącznik:
Markowa pod Łańcutem (33).JPG
Markowa pod Łańcutem (33).JPG [ 123.85 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Załącznik:
Komentarz: Żydzi też pamiętają
Markowa pod Łańcutem (35).JPG
Markowa pod Łańcutem (35).JPG [ 140.21 KiB | Przeglądane 1041 razy ]


Grób Ulmów znalazłam, pozostało mi odszukać grób zamordowanych wraz z nimi Żydów. Początkowo pochowano ich w Markowej, jednak po wojnie ich szczątki zostały przeniesione gdzie indziej...

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 30 mar 2013, o 13:14 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 29 maja 2009, o 22:58
Posty: 3552
Lokalizacja: Jankowice
Pochwały: 1
Imię: Renata
Wstrząsająca historia... Kto wie ile takich historii kryje się w mroku niepamięci, o ilu bohaterach nikt już nie pamięta...
Oglądałam wstrząsający film pt. "Historia Kowalskich" bardzo podobny do opisanych przez Ciebie Małgosiu wydarzeń. Można o nim poczytać na http://wpolityce.pl/wydarzenia/41926-tv ... internecie.

Są takie miejsca, które przyciągają jak magnes, mimo że nie ma tam żadnych ruin czy pałaców, niczego materialnego, co można dotknąć i zobaczyć. Jest tylko pamięć lub puste miejsce po niej...


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 31 mar 2013, o 01:56 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 18 wrz 2009, o 01:48
Posty: 3902
Lokalizacja: Będzin/Sosnowiec/Łeba
Pochwały: 1
Imię: Beata
Najmłodsze jeszcze nie zdążyło się urodzić, a już zginęło..

_________________
(...)po co kończysz to piwo? Masz karabin zamiast gitary!...JA, KIESZENIE PEŁNE CZEREŚNI!! Pidżama Porno.


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 31 mar 2013, o 08:29 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 21:46
Posty: 4397
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Kumari napisał(a):

Są takie miejsca, które przyciągają jak magnes, mimo że nie ma tam żadnych ruin czy pałaców, niczego materialnego, co można dotknąć i zobaczyć. Jest tylko pamięć lub puste miejsce po niej...


Tak masz rację, są takie miejsca i jest jakiś mus, by tam pojechać. Podobnie miałam z samotnym żydowskim grobem w dzięczyńskim lesie, który kiedyś opisała Inga.

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 31 mar 2013, o 09:48 
Offline
Bratnia dusza
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 17 mar 2013, o 11:50
Posty: 343
Lokalizacja: Gdzieś ...
Imię: Longin
Podziwiam ludzi , którzy bezinteresownie służą pomocom innym i tylko dla tego , że im sumienie tak dyktuje . Wierzę , że dziś też znależli by się tacy , choć wielu jest co przysłowiowego kamienia na drodze nie kopną za darmo ... Trzeba wierzyć w ludzi .
Wielki szacun dla Tej Rodziny .

_________________
„ Jeśli raz posmakowałeś latania,
będziesz już zawsze chodził z oczami utkwionymi w niebo,
bo tam byłeś i zawsze będziesz chciał tam wrócić”
Leonardo Da Vinci


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 31 mar 2013, o 15:37 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 21:46
Posty: 4397
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
_hipcia napisał(a):
Grób Ulmów znalazłam, pozostało mi odszukać grób zamordowanych wraz z nimi Żydów. Początkowo pochowano ich w Markowej, jednak po wojnie ich szczątki zostały przeniesione gdzie indziej...


Tego poszukałam dopiero dwa tygodnie po wizycie w Markowej. Tak bowiem miałam w ubiegłym roku, w lipcu, że dwa razy odwiedzałam Podkarpacie ;-)

Mężczyzn z rodziny Szallów oraz kobiety z rodu Goldman po wojnie ekshumowano i ich szczątki przeniesiono na cmentarz wojenny "Ofiar Hitleryzmu 1939-1945" we wsi, a ściślej w lesie koło wsi Jagiełła. A jeszcze dokładniej w lesie koło przysiółka Niechciałki przy Małej Jagielle. Jedno pewno - trafić tam nie jest łatwo :rotfl2:

Załącznik:
Jagiełła (38).JPG
Jagiełła (38).JPG [ 153.67 KiB | Przeglądane 965 razy ]


Cmentarz ten został założony w lesie, z dala od ludzi, z dala od uczęszczanych szlaków, za to blisko dawnego przejściowego obozu koncentracyjnego w Wólce Pełkińskiej (pow. przeworski).
Są tu groby masowe wszystkich nacji i opcji.

Załącznik:
Jagiełła (9).JPG
Jagiełła (9).JPG [ 138.04 KiB | Przeglądane 965 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (6).JPG
Jagiełła (6).JPG [ 119.33 KiB | Przeglądane 965 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (35).JPG
Jagiełła (35).JPG [ 142.52 KiB | Przeglądane 965 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (23).JPG
Jagiełła (23).JPG [ 164.47 KiB | Przeglądane 965 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (29).JPG
Jagiełła (29).JPG [ 145.21 KiB | Przeglądane 964 razy ]

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 31 mar 2013, o 15:48 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 21:46
Posty: 4397
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Na cmentarzu tym leżą Romowie, Polacy, Ukraińcy, Rosjanie, Żydzi, żołnierze Armii Czerwonej, i tu też leżą ci, których starali się ukryć zwykli ludzie - Ulmowie z Markowej.

Załącznik:
Jagiełła (17).JPG
Jagiełła (17).JPG [ 82.39 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (4).JPG
Jagiełła (4).JPG [ 136.98 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (12).JPG
Jagiełła (12).JPG [ 107.66 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (14).JPG
Jagiełła (14).JPG [ 135.98 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (21).JPG
Jagiełła (21).JPG [ 122.14 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (24).JPG
Jagiełła (24).JPG [ 100.53 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (27).JPG
Jagiełła (27).JPG [ 156.89 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (32).JPG
Jagiełła (32).JPG [ 146.04 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Załącznik:
Jagiełła (34).JPG
Jagiełła (34).JPG [ 146.76 KiB | Przeglądane 963 razy ]


Opowieść z mojej strony zakończona. Gdyby ktoś z Was przejeżdżał przez Łańcut, miał jakieś zbędne pół godziny, to niech zjedzie na Markową i niech wstąpi na cmentarz zapalić znicz Sprawiedliwym wśród Narodów Świata, Sługom Bożym - Józkowi i Wiktorii Ulmom.

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 8 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.351s | 20 Queries | GZIP : Off ]