Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika » Synagogi




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 
Autor Wiadomość
 Post Napisane: 8 kwi 2016, o 20:04 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 20:46
Posty: 4378
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Jak już wspominałam dawno temu w wątku o cmentarzu żydowskim w Białej ( :arrow: viewtopic.php?f=115&t=35) gmina żydowska w ówczesnym Zülz była chyba największa w Rejencji Opolskiej na początku XIX w. W szczytowym okresie ponad 50% populacji to byli Żydzi. Niestety, miasteczko z czasem zaczęło podupadać na znaczeniu, było poza traktami handlowymi, nie miało szkół i tamtejsi Żydzi zwyczajnie się wyprowadzali do większych i bogatszych ośrodków miejskich. W 1935 roku mieszkało już tam tylko 12 Żydów, a sama gmina została oficjalnie rozwiązana w 1914.
Synagoga, jak na taką liczną swego czasu społeczność, nie była jakaś spektakularna. W sieci zachowało się kilka zdjęć przedstawiających ten obiekt nie tylko z zewnątrz ale i w środku.

Załącznik:
synagoga.jpg
synagoga.jpg [ 48.88 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Załącznik:
synagoga 2.jpg
synagoga 2.jpg [ 50.72 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Załącznik:
wnetrze synagogi.jpg
wnetrze synagogi.jpg [ 32.98 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Z zewnątrz budynek bardzo przypomina kościół ewangelicki (obecnie nieużytkowany i niszczejący). Na poniższej pocztówce widać obydwa obiekty, z czego synagoga jest w centralnej części fotografii (za rynkiem), a kościół ewangelicki po prawej stronie.

Załącznik:
Zulz rynek z widokiem na synagogę.jpg
Zulz rynek z widokiem na synagogę.jpg [ 38.97 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Wirtualny Sztetl podaje, iż synagoga została zniszczona w czasie Nocy Kryształowej, ale jedna taka profesjonalna strona niemiecka, traktująca o sprawach żydowskich na Górnym Śląsku informuje, iż synagoga nie była użytkowana od 1914, sam budynek został sprzedany w 1939 i następnie rozebrany. Nie doszłam do tego, gdzie leży prawda.
Tak samo, jak nie doszłam na 100% gdzie stała. Otóż Wirtualny Sztetl stwierdza, w miejscu, w którym stała jest obecnie mini plac zabaw dla dzieci (przy ul. Wałowej). Nota bene jest tam takie przemieszanie ulic Wałowej i Kościuszki. Czyli jakby przy współczesnym bloku.

Załącznik:
Biała 28.03.2016 cd. (11).JPG
Biała 28.03.2016 cd. (11).JPG [ 233.82 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Załącznik:
Biała 28.03.2016 cd. (13).JPG
Biała 28.03.2016 cd. (13).JPG [ 247.63 KiB | Przeglądane 351 razy ]



Nie za bardzo nam pasowało to położenie. Zaraz w pobliżu, przed murami miejskimi, jest pusty plac i ten by pasował na miejsce po synagodze. Popytałam miejscowego pana, którego drzewo genealogiczne, jak się można domyślać nie jest zakorzenione w Zülz. Ale, o dziwo, pan wiedział i wskazał właśnie na pusty plac, dodając, iż w zasadzie to stała tam gdzie jest obecnie transformator czy ćóś.

Załącznik:
Biała 28.03.2016 cd. (18).JPG
Biała 28.03.2016 cd. (18).JPG [ 184.87 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Załącznik:
Biała 28.03.2016 cd. (16).JPG
Biała 28.03.2016 cd. (16).JPG [ 179.84 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Załącznik:
Biała 28.03.2016 cd. (20).JPG
Biała 28.03.2016 cd. (20).JPG [ 158.78 KiB | Przeglądane 351 razy ]


Przychylam się do tego, że drugie miejsce jest prawidłowe. Zresztą odległość między nimi to z 50-70 m.

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 8 kwi 2016, o 23:25 
Offline
Muszkieter
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 29 maja 2009, o 21:16
Posty: 4135
Lokalizacja: Silesia
Pochwały: 1
Synagoga stała na miejscu stacji transformatorowej. Widoczne na starych zdjęciach biegnący łukiem krawężnik może być dokładnie w tym samym miejscu.

Sporo informacji o żydach z Białej jest w książce wydanej na jubileusz 700-lecia miasta "Geschichte der Stadt Zülz" 1926r.
(dołączone zdjęcia też pochodzą z tej książki)

Odnośnie ilości osób wyznania żydowskiego:
na początku XIX w. liczba ta przekraczała tysiąc, w połowie stulecia spadła o połowę, w roku 1910 tylko 20, a w 1926 w mieście były już tylko dwie żydowskie rodziny - w sumie 9 osób.

Synagoga. Dawniej istniała mała drewniana. Starano się od dłuższego czasu o budowę nowej. Drewniana spłonęła 22 IX 1769r. Miasto wydało zgodę na dokupienie ziemi i postawiono murowaną, barokową synagogę.
O tym kiedy zakończono jej budowę miała mówić inskrypcja na północnej ścianie. Z chronogramu wychodziła data 1774.
(we wspomnianej książce jest nawet rozpisany wzór chronostychu ;) )

Trochę z wnętrza:
Załącznik:
zulz01.jpg
zulz01.jpg [ 22.56 KiB | Przeglądane 336 razy ]

Załącznik:
zulz02.jpg
zulz02.jpg [ 23.92 KiB | Przeglądane 336 razy ]

Załącznik:
zulz03.jpg
zulz03.jpg [ 20.09 KiB | Przeglądane 336 razy ]

Załącznik:
zulz04.jpg
zulz04.jpg [ 16.11 KiB | Przeglądane 336 razy ]


Uliczka na północ od synagogi, po lewej szkoła, a na prosto malutkie dawne schronisko żydowskie (obecnie widoczna baszta w murach obronnych)
Załącznik:
zulz05.jpg
zulz05.jpg [ 20.6 KiB | Przeglądane 336 razy ]


ten sam widok z roku maksymalnie 1930:
Załącznik:
oib081930c.jpg
oib081930c.jpg [ 45.84 KiB | Przeglądane 336 razy ]

"Oberschlesien im Bild" 1930r.

Wydaje mi się, że schody znajdowały się tuż za murem synagogi, a na kolejnym zdjęciu (owszem zrobionym pod trochę innym kątem) wygląda tak jakby już synagogi nie było.
Może właśnie w tym okresie została rozebrana?


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika » Synagogi


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.321s | 18 Queries | GZIP : Off ]