Eksploratorzy
http://eksploratorzy.com.pl/

Górsk - kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php?f=309&t=19002
Strona 1 z 1

Autor:  tymok1 [ 26 lis 2013, o 16:35 ]
Tytuł:  Górsk - kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

Pierwszy kościół ewangelicki w Górsku został zbudowany na grodzisku w 1614. Początkowo był to zbór kalwiński. Kościół został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. W 1661 roku na fundamentach poprzedniej, zniszczonej świątyni zbudowano nowy kościół luterański stojący do dziś. Jest to najstarszy kościół zbudowany przez ewangelików w powiecie a może nawet i w regionie. Pierwszym pastorem był Simon Kayser który zmarł w 1622 roku i został pochowany pod ołtarzem w kościele. Kolejnymi byli Johann Seidel, Nikolaus Neisser, Gottfried Schneeweiss, Johannes Walcker, Johannes Memoratus, Johannes Bergdorn, Jacobus Gehrius (Geer, Gehr ?), Martinus Vanselau van Selow, David Gerlah, Hanryk Dzikowski (Dzikovius?), Samuel Schoenwaldt, Johannes Heldt, Heinrich Prochnau, Johann Georg Hube, Christian Daniel Liebelt, Wilhelm Schroer, Johann Friedrich Lambeck, Aleksander Gustav Hermann, August Friedrich Mahraun, Hermann Heinrichs, Julius Vetter, Johann Puzig (jego nagrobek zachował się do dziś pod kościołem), Ernst Basedow, Georg Anuschek, Kurt Krause (pastor ze Złejwsi Wielkiej, na nabożeństwa tylko dojeżdżał). Ostatnim przedwojennym pastorem był Georg Diedrich który został odwołany ze stanowiska przez władze hitlerowskie w 1939 roku. Od 1940 roku funkcje pastora pełnił przysłany z Rzeszy Ralph von zur Muehlen, który uciekł z Górska w styczniu 1945 roku. W dniach 10-22 stycznia 1945 roku mieszkańcy Górska opuścili wioskę. Uciekinierzy z Górska mieli zamiar przedostać się przez Wisłę w Bydgoszczy, jednak lód nie wytrzymał ciężaru i załamał się. Prawie wszyscy zginęli. 23 stycznia do miejscowości wkroczyła Armia Czerwona a 1 marca NKWD. Zajęty przez żołnierzy radzieckich kościół został bardzo zdewastowany. Zniszczono część wyposażenia, całkowicie został zdewastowany budynek szkoły ewangelickiej z którego na wschód wyjechały nawet klamki od okien, tablice i ławki szkolne. Wg. niepotwierdzonych informacji Rosjanie trzymali w kościele konie. W 1946 roku po opuszczeniu wsi przez żołnierzy radzieckich kościół został przejęty przez katolików napływających z Kresów Wschodnich, Kielecczyzny i Krakowskiego. We wnętrzu kościoła ocalały polichromie z XVII wieku.

*Tekst napisany na podstawie książek:
Walczyński, "Górsk i okolice"
Bernhart Jähnig i Peter Letkemann, "Thorn, Königin der Weischel 1231-1981"


Załączniki:
DSC08323.JPG
DSC08323.JPG [ 255.3 KiB | Przeglądane 438 razy ]
DSC08324.JPG
DSC08324.JPG [ 206.51 KiB | Przeglądane 438 razy ]
DSC08326.JPG
DSC08326.JPG [ 243.36 KiB | Przeglądane 438 razy ]
DSC08335.JPG
DSC08335.JPG [ 209.03 KiB | Przeglądane 438 razy ]
DSC08342.JPG
DSC08342.JPG [ 240.61 KiB | Przeglądane 438 razy ]
DSC08343.JPG
DSC08343.JPG [ 218.74 KiB | Przeglądane 438 razy ]
DSC08344.JPG
DSC08344.JPG [ 197.19 KiB | Przeglądane 438 razy ]
DSC08354.JPG
DSC08354.JPG [ 233.32 KiB | Przeglądane 438 razy ]

Autor:  tymok1 [ 26 lis 2013, o 16:49 ]
Tytuł:  Re: Górsk, pow. Toruński

Śladów po ewangelickim cmentarzu przykościelnym nie pozostało za wiele. Został bardzo mocno został zniszczony przez rosyjskich żołnierzy. Rozbito nagrobki, wykopywano trumny i wybierano z nich kosztowności. Reszta została zniszczona przez Polaków po wojnie. Z czasem cmentarz ewangelicki został całkowicie zniszczony a stare nagrobki zastąpiły nowe katolickie. Na cmentarzu leżał prezydent Torunia Mellin. Jego grobowiec z marmuru usunięto już wiele lat po wojnie. Na cmentarzu stoi też pomnik na którym napis głosi: "Zginęli za Polskę z rąk Hitlerowców w latach 1939-1945". Tak naprawdę leży tam trzech Niemców zabitych w styczniu 1945 i jeden radziecki żołnierz który utopił się w Wiśle. Z części zachowanych ewangelickich nagrobków zrobiona lapidarium. Reszta dogorywa przy murze.

Załączniki:
DSC08327.JPG
DSC08327.JPG [ 207.83 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08328.JPG
DSC08328.JPG [ 233.1 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08329.JPG
DSC08329.JPG [ 187.56 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08330.JPG
DSC08330.JPG [ 207.59 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08331.JPG
DSC08331.JPG [ 195.99 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08332.JPG
DSC08332.JPG [ 210.39 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08333.JPG
DSC08333.JPG [ 190.36 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08334.JPG
DSC08334.JPG [ 255.78 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08336.JPG
DSC08336.JPG [ 229.09 KiB | Przeglądane 437 razy ]

Autor:  tymok1 [ 26 lis 2013, o 16:51 ]
Tytuł:  Re: Górsk, pow. Toruński

Resztki nagrobków

Załączniki:
DSC08337.JPG
DSC08337.JPG [ 223.09 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08338.JPG
DSC08338.JPG [ 208.08 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08339.JPG
DSC08339.JPG [ 209.87 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08350.JPG
DSC08350.JPG [ 205.43 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08351.JPG
DSC08351.JPG [ 212.09 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08355-001.JPG
DSC08355-001.JPG [ 199.42 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08345.JPG
DSC08345.JPG [ 249.15 KiB | Przeglądane 437 razy ]
DSC08347.JPG
DSC08347.JPG [ 186.47 KiB | Przeglądane 437 razy ]

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 1
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/