Eksploratorzy
http://eksploratorzy.com.pl/

Cegielnia Bielowice - Nowy Sącz
http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php?f=277&t=17156
Strona 1 z 1

Autor:  JanPoszept [ 10 maja 2013, o 09:55 ]
Tytuł:  Cegielnia Bielowice - Nowy Sącz

W roku 1889 we wsi Bielowice, sądecki kupiec Beniamin Lichtman, zakupił grunty na których znajdowały się złoża gliny i wybudował tam cegielnię.

Zakład został wyposażony w piec kręgowy Hoffmana do wypalania cegły, wolnopowietrzną suszarnię cegły oraz halę produkcyjną i pomieszczenia na kocioł parowy i lokomobilę. W hali zainstalowano prasę do formowania dachówek wiedeńskich ciągnionych, prasę pasmową do gąsiorów, prasę pasmową do cegły oraz sprężynowy gniotownik gliny.

Glina nie nadawała się jednak do produkcji cienkościennych wyrobów takich jak dachówki, surowiec wożono z Biegonic, natomiast z miejscowej gliny produkowano cegły. Problemem było oddalenie zakładu od miasta co komplikowało dowóz węgla i wywóz gotowych produktów. Aby temu zaradzić, od cegielni do torów kolejowych, w linii obecnej ulicy Bielowickiej poprowadzono kolejkę wąskotorową, wykorzystując to, że tory miały spadek w kierunku stacji. Wagoniki z cegłą toczyły się w dół, nadzorowane i hamowane przez dwóch pracowników, a transport ładownych wozów z węglem od stacji do cegielni, jak i wyciąganie próżnych wagoników, zapewniały konie.

Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

od cegielni do torów kolejowych, w linii obecnej ulicy Bielowickiej poprowadzono kolejkę wąskotorową, wykorzystując to, że tory miały spadek w kierunku stacji. Wagoniki z cegłą toczyły się w dół, nadzorowane i hamowane przez dwóch pracowników, a transport ładownych wozów z węglem od stacji do cegielni, jak i wyciąganie próżnych wagoników, zapewniały konie. Przed wydłużeniem stacji kolejowej w Nowym Sączu, w roku 1908, przy torze kolei tarnowsko-leluchowskiej, na linii obecnej ulicy Nowy Świat, znajdował się utwardzony plac, gdzie dokonywano załadunku na wagony. Lichtman sprzedał cegielnię w roku 1922 spółce zawiązanej przez 70 obywateli Nowego Sącza.

na zdjęciach lokomotywy:

czerwona - WLs50-2257 z 1973 r

szara - WLs50-2279 z 1974 r

oraz tzw - koleby.

Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Właściwą porą kopania gliny był początek zimy, chociaż często spotykało się cegielnie, które przerabiały glinę „z pnia”,czyli wprost z wyrobiska, wtedy oczywiście kopanie odbywało się równolegle z wytwarzaniem kształtek, więc albo tylko w lecie, albo też przez cały rok.



Najczyściej jednak glinę wykopywano w zimie, w zamarzniętym wyrobisku kopanie było łatwiejsze, odbywało się bowiem sposobem zbliżonym, jaki stosowano przy łamaniu skał. Wbijano ostro zakończone grube kliny drewniane miedzy dwiema pionowymi szczelinami, wskutek czego kloc gliny odrywał się od pokładu i upadając rozbijał się na drobniejsze bryły.



Przy zakładaniu dużych cegielni np. książęcych, miejskich czy klasztornych,dokładnie rozpoznawano zasoby pokładów w miarę dobrych glin niskotopliwych. Zakładano jeszcze w XVI wieku,że okres pracy dla mniejszych cegielni powinien wynosić co najmniej 30 lat,dla średnich najmniej 50 lat, dla większych od 50 lat wzwyż. Za podstawę do obliczania rocznego zapotrzebowania gliny przyjmowało się, że na 1000 cegieł potrzeba 3 m3 gliny w pokładzie,a dla dachówek przeciętnie 11/2 m3.

http://www.zwiazek.org.pl/wydanie_specjalne.pdf
http://www.bethania.pl/2011_2/20.htm


Na zdjęciach - glinę ładuje koparka wielonaczyniowa poruszająca sie po torze normalnej szerokości.

Kolej cegielni Bielowice o szerokości toru 600 mm jest bardzo krótka- ma zaledwie około 1 km długości i łaczy cegielnie z znajdująca się w poblizu kopalnia gliny - obecnie kolejka i koparka nieczynne.

Glina wydobywana z kopalni przewożona jest obecnie autami.

Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 1
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/