Eksploratorzy
http://eksploratorzy.com.pl/

Zwoleń
http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php?f=152&t=4189
Strona 1 z 1

Autor:  trobal [ 27 kwi 2010, o 18:25 ]
Tytuł:  Zwoleń

Ludność żydowska w Zwoleniu zamieszkiwała na pewno już w XVI w. Wiadomo, że w 1810 roku powstała tu synagoga ale czy była pierwszą synagogą nie wiadomo. Cmentarz powstał w wieku XVII i był używany do 1942 roku. W lutym 1942 roku powstało tu getto. Sprawa jak dla mnie dziwna. Rozporządzenia dotyczące lokalizacji skupisk żydowskich obowiązujące w GG jasno określały, że skupiska mają powstawać w pobliżu linii kolejowych. Taka była w Pionkach ale to w Zwoleniu zamknięto w getcie Żydów z Pionek (także Żydów z Gniewoszowa i Kazanowa). Jeszcze w 1942 roku getto zlikwidowano w akcji Reinhardt - mieszkańcy getta zostali wywiezieni do Treblinki. Na miejscu zniszczono synagogę i zdewastowano cmentarz żydowski.

Na miejscu wskazanym mi jako kirkut znalazłem teren będący niegdyś parkiem. Asfaltowe alejki, latarnie, puste betonowe gazony. Całość zarośnięta dziczejącymi krzewami i drzewami. Nikt tu nie sprząta i nikt tu nie przychodzi. Jak poinformowano mnie na moim blogu - park ten powstał w ramach Turnieju Miast w czasach PRL. W żaden sposób nie upamiętniono byłych mieszkańców miasta. Zapadło milczenie. I trwa nadal.

Obrazek

Zwoleń jak np. Ciepielów i Iłża był siedzibą jednostki niemieckiej. Miejsca te zamieniły się w katownie walczących z okupantem jak i ich rodzin oraz przypadkowych mieszkańców. Ich nazwiska upamiętniono. Być może wśród nich są i zamordowani za udzielanie pomocy Żydom tylko o tym nie wspomniano?

Autor:  _hipcia [ 27 kwi 2010, o 22:20 ]
Tytuł:  Re: Zwoleń (woj. mazowieckie)

Posłałam @ z pytaniami do mojego kochanego Jay'a Kupermana. Zobaczymy co odpisze.

Autor:  trobal [ 28 kwi 2010, o 04:27 ]
Tytuł:  Re: Zwoleń (woj. mazowieckie)

Miał tylko 15 lat i był tam krótko. Może za krótko by nawiązać znajomości i zapamiętać lepiej miejsce. A miejsce zmieniło się nie do poznania. Nie ma już prawie wcale drewnianych domów. Nie ma śladu po starym sztetl.

Jest co prawda księga pamięci mieszkańców Zwolenia, więc na pewno nie wymordowano wszystkich zwoleńskich Żydów. Nie wiem jednak czy któryś z nich tu zawitał po wojnie. Takie wizyty w Puławach zaowocowały kamieniami z tablicami pamiątkowymi po synagodze i nowym cmentarzu żydowskim (stary wciąż pozostaje nieupamiętniony).

Autor:  _hipcia [ 29 kwi 2010, o 07:04 ]
Tytuł:  Re: Zwoleń (woj. mazowieckie)

trobal napisał(a):
Miał tylko 15 lat i był tam krótko. Może za krótko by nawiązać znajomości i zapamiętać lepiej miejsce. A miejsce zmieniło się nie do poznania. Nie ma już prawie wcale drewnianych domów. Nie ma śladu po starym sztetl.


Jay napisał to (zresztą podobny opis jest w wątku o nim):

Cytuj:
Malgosia, As you probably know that my father was born there. When there was talk about the last war, my father figured that he will send his family to Zwolen, and that
It will take a while by the time the German army gets to Zwolen, well they dropped bombs
On the road leading to Zwolen a day before the war started, Zwolen is near Radom,
Which you probably know, and it had a large Polish airport. I have another story for you about returning to Radom on the way home to Sosnowiec. Anyway, when we finally
Arrived in Zwolen by horse and buggy, after spending the night in Radom, and
Being held by the polish secret police overnight, because they suspected us as German spies, my mother her sister and 3 small children. In Zwolen, we rented
A small house, we arrived on a Friday, and the following Wednesday the German
Luftwaffe dropped several bombs, and destroying the village, most houses were
Made of wood and they just collapsed, after we found each other after the terrible
Scare from the bombs, we ran to the woods and found a farmer who for a few zlotys
Put us up for 2 weeks in a stodola, none of us was hurt. Somehow we arrived back
In Radom trying to get home. A Jewish family took us in. In the meantime my father
Went looking for us, on his bicycle, can you imagine traveling among the German war
Vehicles trucks tanks and Germans themselves, he was very lucky, he arrived
In Radom, but we had already left, and we were in Kielce, In Kielce we took a train
To Czestochowa and finally arrived in Sosnowiec and soon after my father also made
It, that when the real horrors started. Now back to Radom from Zwolen, we again traveled by horse and wagon, we had to pass the airport again which was military,


Po kilku godzinach napisał jeszcze tak:

Cytuj:
I forgot to mention, that a first cousin from Zwolen a girl survived the war, she lived in St. Louis, had 3 children, she died a few years ago.
Jay


Na sztetlu jest stare zdjęcie cmentarza w Zwoleniu. Mam też gdzieś to zdjęcie na CD, wieczorem je tu wkleję.

Autor:  _hipcia [ 30 kwi 2010, o 06:49 ]
Tytuł:  Re: Zwoleń (woj. mazowieckie)

Macewy na cmentarzu w Zwoleniu przed wojną.

Obrazek

Autor:  trobal [ 18 wrz 2012, o 10:47 ]
Tytuł:  Re: Zwoleń (woj. mazowieckie)

We wrześniu 2012 teren cmentarza/parku zastałem oczyszczony z porastających go wcześniej gęsto krzewów. Usunięto też największe skupiska śmieci jakie tam za pierwszym razem widziałem. Oczywiście macew żadnych nie ma. Ale to nie znaczy, że rozpłynęły się w powietrzu.

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 1 [ DST ]
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/