Eksploratorzy
http://eksploratorzy.com.pl/

Różanka - nieistniejący pałac
http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php?f=134&t=5235
Strona 1 z 1

Autor:  trobal [ 31 lip 2010, o 18:23 ]
Tytuł:  Różanka - nieistniejący pałac

Pałac w Różance nad Bugiem to historia. Na powierzchni ziemi niewiele bowiem pozostało.
W XVI wieku Różanka stała się częścią dóbr rodu Pociejów. Osada posiadała prawa miejskie - utraciła je w wieku XVII. Pod koniec XVII wieku właścicielem Różanki był Ludwik Konstanty Pociej, podskarbi litewski, hetman wielki litewski i wojewoda wileński. On to powiększył dobra o Włodawę i Terespol wraz z okolicznymi wsiami. Wciąż jednak nie posiadał rezydencji godnej magnata. Wystawi więc ją w Różance na początku XVIII wieku.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów (Tom IX str. 854) tak opisuje pałac:
Cytuj:
Ludwik Pociej, hetman w. litewski, jeden z najbogatszych panów litewskich, wzniósł w R. istniejący dotąd pałac. Istnieje jednak tradycya, jakoby Piotr W. bawiąc w czasie wojny z Karolem XII w sąsiedniej wsi Pocieja (Stawki) i zdziwiony skromnością rezydencyi magnackiej, miał następnie hetmana zabrać ze sobą na cały rok do Petersburga, a tymczasem wystawić mu kazał w Różance okazały pałac. Gmach ten w stylu włoskim spoczywał na wielkich dwupiętrowych piwnicach. Dół zawierał 24 pokoi sklepionych. Wspaniała sala, przez dwa piętra sięgająca, zajmowała środek gmachu. Od strony rzeki ciągnął się ganek 40 łokci długi a 5 szeroki, na marmurowych arkadach wsparty. Oddrzwia i kominki wszystkie były też z marmuru. Nad dachem wznosiła się miedziana, pozłacana brama z herbem Pociejów. Zniszczony przez pożar (około 1850 r.), pałac ten został odbudowany przez hr. Augusta Potockiego, dziedzica R. Pamiątek przeszłości ni dzieł sztuki nie ma wcale.


Wspomniana w Słowniku "brama" wznosząca się nad dachem to zapewne "bania". Pierwotnie dach pałacu miał być pokryty niebieską dachówką i w części środkowej przyozdobiony był ową "banią" z herbami Pociejów.

Projekt był prawdopodobnie autorstwa Józefa Pioli - architekta królewskiego.

I znów wiadomości bardziej legendarne niż historyczne:
- z piwnic pałacu miało prowadzić podziemne przejście do klasztoru we Włodawie;
- każdy toast za zdrowie przeora klasztoru we Włodawie miał być ogłaszany salwą armatnią, zakonnicy rewanżowali się Pociejowi tym samym;
- odblask słoneczny na bani pałacowej widoczny był w oddalonym o 50 km Chełmie.

Umierając (1730 r.) bezdzietnie Ludwik Konstanty pozostawił majątek zadłużony. Wg Jana Ursyna Niemcewicza nie było nawet środków na odprawienie godnego pogrzebu. Ciało czekało na niego parę lat w kościele dominikanów w Terespolu. Zadłużony majątek przypadł w spadku regimentarzowi litewskiemu, Antoniemu Pociejowi. Ten pogłębił zadłużenie i sprzedał całość Janowi Jerzemu Flemingowi. Jako wiano otrzymała je Izabela Fleming, bardziej znana jako Izabela Czartoryska, żona księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego. To wtedy powstaje synagoga we Włodawie. Kolejny właściciel to Stanisław Kostka Zamoyski, który otrzymuje je wraz z ręką Zofii Czartoryskiej. Później właścicielem jest syn Stanisława i Zofii, August i w końcu Adam Zamoyski za którego życia dochodzi do zniszczenia pałacu. Były to zniszczenia wojenne roku 1915. Wycofująca się armia carska niszczyła co się tylko dało. W Różance w 1915 roku wysadzono gorzelnię - zapasy spirytusu wpuszczając wcześniej do Bugu. Próba podpalenia pałacu się nie powiodła więc już z daleka, pociskami artyleryjskimi kontynuowano jego wyburzanie. Ocalała jedynie kaplica pałacowa. W okresie międzywojennym nie podjęto odbudowy. Podczas II wojny okupanci dokonali rozbiórki ruin pałacu. Pozostały tylko budzące dotąd zainteresowanie piwnice i park z kilkoma innymi budynkami.

Niemcewicz wspominał o zgromadzonej przez Pociejów kolekcji kielichów. Za czasów Zamoyskich pojawiła się też kolekcja portretów przodków Zamoyskich jak rzeźby. Po zniszczeniach z I wojny Zamoyscy przenieśli ocalałe dzieła do dworku w Adampolu koło Włodawy. Tam też umieszczono na ścianach malowidła z widokami Różanki z okresu jej świetności.

Strzegąca bramy wjazdowej kordegarda "z mansardowym dachem", dziś bez dachu.

Załącznik:
normal_IMG_2687.jpg
normal_IMG_2687.jpg [ 111.7 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2690.jpg
normal_IMG_2690.jpg [ 97.02 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2691.jpg
normal_IMG_2691.jpg [ 67.73 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2692.jpg
normal_IMG_2692.jpg [ 102.56 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Chyba, że autorom ze strony poświęconej 500-leciu Różanki chodziło o budynek z drugiej strony bramy, a na zdjęciach powyżej jest "ruina drugiej kordegardy".

Załącznik:
normal_IMG_2688.jpg
normal_IMG_2688.jpg [ 98.59 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Trójkondygnacyjny, powstały w XIX wieku pawilon parkowy, w którym umieszczono pałacową kotłownię.

Załącznik:
normal_IMG_2694.jpg
normal_IMG_2694.jpg [ 110.18 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2695.jpg
normal_IMG_2695.jpg [ 91.23 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2696.jpg
normal_IMG_2696.jpg [ 104.85 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2698.jpg
normal_IMG_2698.jpg [ 56.17 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2699.jpg
normal_IMG_2699.jpg [ 87.87 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2701.jpg
normal_IMG_2701.jpg [ 77.8 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


To co rzuca się najbardziej w oczy po przyjeździe pod park w Różance to pochodzący z XIX wieku budynek mieszkalny-folwarczny. Pierwotnie był czteroskrzydłowy. Ocalały dwa skrzydła w tym jedno z bramą prowadzącą na dziedziniec wewnętrzny. Budynek dziś zamieszkują... jaskółki.

Załącznik:
normal_IMG_2685.jpg
normal_IMG_2685.jpg [ 98.43 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2686.jpg
normal_IMG_2686.jpg [ 73.19 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2689.jpg
normal_IMG_2689.jpg [ 80.49 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2702.jpg
normal_IMG_2702.jpg [ 71.58 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2703.jpg
normal_IMG_2703.jpg [ 73.07 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2704.jpg
normal_IMG_2704.jpg [ 71.54 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2706.jpg
normal_IMG_2706.jpg [ 74.39 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


Załącznik:
normal_IMG_2707.jpg
normal_IMG_2707.jpg [ 38 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


W parku znajduje się nie opisany pomnik. Postawiono go w miejscu w którym w okresie drugiej wojny światowej Niemcy zamordowali 129 osób (Żydów, Polaków, Rosjan).

Załącznik:
normal_IMG_2693.jpg
normal_IMG_2693.jpg [ 106.83 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


W centrum miejscowości, przy rynku znajduje się kościół wybudowany w latach 1908-1913. Uszkodzony w roku 1915. Podczas mojej wizyty remontowany ale chyba nie z powodu uszkodzeń powstałych podczas pierwszej wojny światowej.

Załącznik:
normal_IMG_2693.jpg
normal_IMG_2693.jpg [ 106.83 KiB | Przeglądane 1993 razy ]


W miejscu piwnic (częściowo zawalonych) nie byłem.

Autor:  Kumari [ 31 lip 2010, o 19:52 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

Sądząc po opowieści, pałac musiał być interesujący, a całość zabudowań rozległa. Jaka szkoda, że tak mało się zachowało. Tyle znanych postaci wiąże się z tym miejscem, że każdy utracony szczegół to niepowetowana strata.

Autor:  trobal [ 5 sie 2010, o 03:23 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

Przypomniano mi jeszcze o jednym epizodzie pałacowym.
W okresie powstania styczniowego Zamoyscy utrzymywali w pałacu powstańczy szpital polowy.

Autor:  klamerka [ 18 sie 2014, o 02:47 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

Różanka mile mnie zaskoczyła, bo podążając w jej kierunku wcale nie spodziewałam się takich wspaniałości :jupi:
Żałuję tylko, że informację o tajemniczym tunelu otrzymałam w dzień wyjazdu, od naszego gospodarza. Potwierdził jego istnienie i pamiętał, że sam się tam bawił jako dziecko. Oczywiście nie był co cały tunel, ale jego mały, ocalały fragment.
Nie dostałam się też w miejsce samego pałacu, który wybudowany był nad samym Bugiem, a wiem, że są tam jeszcze pozostałości po okazałych tarasach.
Zdjęcia archiwalne pożyczyłam od:
http://rozankanadbugiem.pl/palac-na-starej-fotografii/

Załączniki:
palac1.jpg
palac1.jpg [ 95.84 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
palac2.jpg
palac2.jpg [ 93.47 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
palac5.jpg
palac5.jpg [ 111.9 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0497.JPG
DSC_0497.JPG [ 216.56 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0503.JPG
DSC_0503.JPG [ 166.2 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0504.JPG
DSC_0504.JPG [ 194.09 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0505.JPG
DSC_0505.JPG [ 144.36 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0506.JPG
DSC_0506.JPG [ 211.3 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0507.JPG
DSC_0507.JPG [ 134.04 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0508.JPG
DSC_0508.JPG [ 137.51 KiB | Przeglądane 2578 razy ]

Autor:  klamerka [ 18 sie 2014, o 02:50 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

...

Załączniki:
Komentarz: Zabudowania
DSC_0509.JPG
DSC_0509.JPG [ 213.9 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0510.JPG
DSC_0510.JPG [ 231.47 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
Komentarz: Zabudowania
DSC_0511.JPG
DSC_0511.JPG [ 193.46 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0512.JPG
DSC_0512.JPG [ 151.86 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0513.JPG
DSC_0513.JPG [ 235.21 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0514.JPG
DSC_0514.JPG [ 204.38 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0515.JPG
DSC_0515.JPG [ 239.56 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0516.JPG
DSC_0516.JPG [ 240.52 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0517.JPG
DSC_0517.JPG [ 235.31 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0518.JPG
DSC_0518.JPG [ 239.82 KiB | Przeglądane 2578 razy ]

Autor:  klamerka [ 18 sie 2014, o 02:52 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

...

Załączniki:
DSC_0519.JPG
DSC_0519.JPG [ 202.26 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0520.JPG
DSC_0520.JPG [ 210.8 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0521.JPG
DSC_0521.JPG [ 182.6 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0522.JPG
DSC_0522.JPG [ 241.21 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0523.JPG
DSC_0523.JPG [ 205.01 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0524.JPG
DSC_0524.JPG [ 202.78 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0525.JPG
DSC_0525.JPG [ 202.01 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0526.JPG
DSC_0526.JPG [ 217.91 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0527.JPG
DSC_0527.JPG [ 162.46 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0528.JPG
DSC_0528.JPG [ 178.65 KiB | Przeglądane 2578 razy ]

Autor:  klamerka [ 18 sie 2014, o 02:55 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

...

Załączniki:
DSC_0529.JPG
DSC_0529.JPG [ 213.48 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0530.JPG
DSC_0530.JPG [ 152.62 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0531.JPG
DSC_0531.JPG [ 156.08 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0534.JPG
DSC_0534.JPG [ 159.32 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0535.JPG
DSC_0535.JPG [ 201.63 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0537.JPG
DSC_0537.JPG [ 148.09 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0538.JPG
DSC_0538.JPG [ 158.6 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0539.JPG
DSC_0539.JPG [ 159.21 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0540.JPG
DSC_0540.JPG [ 171.85 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0541.JPG
DSC_0541.JPG [ 185.07 KiB | Przeglądane 2578 razy ]

Autor:  klamerka [ 18 sie 2014, o 02:57 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

...

Załączniki:
DSC_0542.JPG
DSC_0542.JPG [ 185.47 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0543.JPG
DSC_0543.JPG [ 182.48 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0544.JPG
DSC_0544.JPG [ 190.93 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0545.JPG
DSC_0545.JPG [ 137.97 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0547.JPG
DSC_0547.JPG [ 179.87 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0548.JPG
DSC_0548.JPG [ 144.65 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0549.JPG
DSC_0549.JPG [ 161.83 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0550.JPG
DSC_0550.JPG [ 185.54 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0551.JPG
DSC_0551.JPG [ 183.77 KiB | Przeglądane 2578 razy ]
DSC_0552.JPG
DSC_0552.JPG [ 158.38 KiB | Przeglądane 2578 razy ]

Autor:  grzegorzchowicki [ 25 sie 2014, o 06:21 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

Ciekawe miejsce, ale dlaczego 'klamerka' nie dotarłaś na tarasy? Czy jest to teren niedostępny?

Autor:  klamerka [ 25 sie 2014, o 22:40 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

grzegorzchowicki napisał(a):
Ciekawe miejsce, ale dlaczego 'klamerka' nie dotarłaś na tarasy? Czy jest to teren niedostępny?

Teren jest dostępny (trzeba przedrzeć się przez krzaki), ale ilość komarów i końskich much powaliła mnie. Żarły nawet przez ubrania i to po kilka jednocześnie!

Autor:  Aga [ 19 wrz 2018, o 09:21 ]
Tytuł:  Re: Różanka - nieistniejący pałac

Zdjęcie pałacu pochodzące z: Nasze Dwory. ALBUM "Wsi Ilustrowanej", wydanego w Warszawie w 1911 roku

Załączniki:
Screen Shot 09-19-18 at 10.18 AM.PNG
Screen Shot 09-19-18 at 10.18 AM.PNG [ 396.05 KiB | Przeglądane 1230 razy ]

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 1
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/