Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika » Cmentarze żydowskie » Kirkuty - Małopolskie




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 14 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Wolbrom
 Post Napisane: 10 cze 2009, o 22:20 
Offline
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 08:44
Posty: 3514
Lokalizacja: Kraków
Imię: Jarek
Na kirkucie w Wolbromiu trudno już znaleźć ślady dawnych nagrobków. Nie licząc szczytu zdewastowanej macewy wystającej z trawy można jeszcze zobaczyć fragmenty „bezimiennych” kamieni leżących w trawie.

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Niedaleko kirkutu, głęboko w lesie, znajdują się zbiorowe mogiły 800 Żydów zamordowanych przez Niemców w dniach 4-13 września 1942 roku, w trakcie likwidacji wolbromskiego getta.

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

_________________
"Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat oraz ludzka głupota, choć nie jestem pewien co do tej pierwszej"
Albert Einstein


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Post Napisane: 11 cze 2009, o 17:57 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 21:21
Posty: 349
Lokalizacja: Rybnik


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 11 cze 2009, o 21:13 
Offline
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 08:44
Posty: 3514
Lokalizacja: Kraków
Imię: Jarek
Niesamowity bajer z tymi filmikami na forum :thumright:

Natomiast z innej beczki - niesamowicie mnie przygnębił ten krótki spacer w głąb lasu ...

_________________
"Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat oraz ludzka głupota, choć nie jestem pewien co do tej pierwszej"
Albert Einstein


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Post Napisane: 2 lis 2009, o 23:09 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 20:46
Posty: 4441
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Cytuj:
Prace na wolbromskim cmentarzu wstrzymane
29.10.2009.
Już nie ma wątpliwości, że hala sportowa w Wolbromiu miała być budowana na cmentarzu żydowskim. - Starosta wstrzymał wszystkie pracę co najmniej do końca 2009 roku - mówi Rabin Michael Schudrich. - Z oględzin wynika, że jest to miejsce pochówku - przyznaje prokurator Cezary Dyląg. -Na pierwszą czaszkę trafiono tydzień temu podczas prac budowlanych. Miała tu powstać hala sportowa. Jej fundamenty zaczęto kopać za Zespołem Szkół przy ul. Skalskiej w Wolbromiu. Gmina żydowska stanowczo sprzeciwia się dalszemu naruszaniu prochów zmarłych. - Nasza religia nie pozwala na taką profanację - mówi rabin Szlomo Kuczera z gminy żydowskiej z Katowic, obejmującej także Wolbrom .

Wydobyte szczątki przekazano do Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie. Tam biegli zbadają z jakiego okresu pochodzą szczątki i co było przyczyną śmierci tych osób. - Były to głównie kości i czaszki. Do ilu osób należały, odpowiedź dadzą dopiero ekspertyzy - podkreśla prokurator Dyląg.

Prokuratura rejonowa zakończyła już zbieranie śladów w Wolbromiu. W związku ze znaleziskiem wstrzymano wszelkie prace budowlane na tym terenie. - Jako datę końcową zakończenia prac badawczych wyznaczono luty przyszłego roku - informuje Jerzy Nagawiecki ze starostwa powiatowego. - Liczymy, że wyniki ekspertyz dotrą wcześniej i uda się szybkiej ruszyć się z budową - dodaje urzędnik.

Gmina żydowska domaga się, by zostawiono w spokoju ciała przodków i zaniechano budowy. Starzy mieszkańcy Wolbromia nie mają wątpliwości, że tam, gdzie miała powstać hala sportowa był kiedyś cmentarz żydowski.

- Jeszcze po wojnie było tam kilka macew. Potem zniknęły, ale wszyscy i tak wiedzieli, że tam był cmentarz - twierdzi Jerzy Piątek, mieszkaniec miasta. Porównując stare i współczesne mapy można dojść do tego samego wniosku.

Ogrodzenie cmentarza żydowskiego, które dziś jest tuż za granicą terenu szkoły, nie odpowiada stanowi faktycznemu. Obejmuje tylko niewielką część cmentarza ze starych map.

- To jednak nic dziwnego. To ogrodzenie powstało wiele dekad po wojnie, gdzieś w latach siedemdziesiątych - twierdzą urzędnicy gminy w Wolbromiu.


Źródło

Mam znajomego, który pochodzi z Wolbromia. Wiele, wiele lat temu chodził do tej szkoły. Opowiadał mi, iż wówczas cmentarz był znacznie większy i macew było dość dużo.

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 25 gru 2009, o 15:51 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 20:46
Posty: 4441
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Cytuj:
Zarząd województwa małopolskiego postanowił przesunąć miejsce budowy hali sportowej w Wolbromiu. Uprzednio wyznaczony plac budowy pokrywał się z terenem dawnego cmentarza żydowskiego. Włodzimierz Kac z gminy żydowskiej wyraził zadowolenie ze zmiany decyzji. Projekt budowy hali nie będzie zmieniony, mogą się za to pojawić drobne problemy techniczne przy budowaniu przewiązki między budynkami.


Źródło

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 20 kwi 2012, o 15:23 
Offline
Bratnia dusza

Dołączył(a): 12 lut 2011, o 10:39
Posty: 333
We wrześniu ubiegłego roku wybrałam się na cmentarz, by sprawdzić, jak tam wygląda. Od waszych wpisów minęły 2 lata, oprócz tego była głośna akcja z budową hali sportowej.
Na miejscu okazało się, że w obrębie ogrodzonej działki nic się nie zmieniło. No, może bym skłamała. Młodzież z gimnazjum zostawiła wieniec - napis na szarfie tego dowodzi. Swoją drogą, są to już starsze dzieci i nauczyciele mogliby im przybliżyć zwyczaje oraz sposób zachowania się na kirkucie.
O ile przy wejściu cmentarz jest w miarę zadbany, o tyle w jego dalszej części panują wszędobylskie chaszcze.


Załączniki:
100_4197 k.jpg
100_4197 k.jpg [ 94.73 KiB | Przeglądane 2179 razy ]
100_4198 k.jpg
100_4198 k.jpg [ 108.32 KiB | Przeglądane 2179 razy ]
100_4203 k.jpg
100_4203 k.jpg [ 116.51 KiB | Przeglądane 2179 razy ]
100_4205 k.jpg
100_4205 k.jpg [ 95.37 KiB | Przeglądane 2179 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 20 kwi 2012, o 15:43 
Offline
Bratnia dusza

Dołączył(a): 12 lut 2011, o 10:39
Posty: 333
W tym tygodniu w poniedziałek byłam w Urzędzie miasta, by coś załatwić.
Przy okazji ;) udało mi się dotrzeć do pewnych informacji nt. mogiły w lesie przy skalskiej. Mogłam zrobić jedynie notatki ze zbioru dotyczącego opieki miejsc pamięci w gminie Wolbrom.
To co wynotowałam:
mogiły zbiorowe - 2,
ilość pochowanych ogółem - 300, zidentyfikowanych - 150,
pow. 0,0052 ha,
nagrobek: forma architektoniczna, ziemna, okrawężnikowanie betonowe, ukwiecona,
sposób oznaczenia pochowanych - brak,
data założenia 1948,
data ostatecznego urządzenia 1948,
opieka LO Wolbrom.

Informacje te są "suche" spisane w formie tabelarycznej. Po wyglądzie kartki, jej kolorze mogę wnioskować, że pisane to było w "minionej epoce" - najwyraźniej po 1963 roku. Taka data widnieje przy opisie innego miejsca pamięci.

Na miejscu widać, że ktoś tam działał. Krzaki równo przycięte, nie ma chaszczy.


Załączniki:
100_4208 k.jpg
100_4208 k.jpg [ 107.17 KiB | Przeglądane 2177 razy ]
100_4212 k.jpg
100_4212 k.jpg [ 112.74 KiB | Przeglądane 2177 razy ]
100_4216 k.jpg
100_4216 k.jpg [ 117.17 KiB | Przeglądane 2177 razy ]
100_4217 k.jpg
100_4217 k.jpg [ 112.98 KiB | Przeglądane 2177 razy ]
100_4218 k.jpg
100_4218 k.jpg [ 110.56 KiB | Przeglądane 2177 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 10 gru 2012, o 16:18 
Offline
Bratnia dusza

Dołączył(a): 12 lut 2011, o 10:39
Posty: 333
Wczoraj w sieci ukazał się artykuł Gdzie się podziały macewy z wolbromskiego kirkutu? .

Pan Zygmunt Strzałka wspomina czasy minione.
Cytuj:
„W czasie wywózki Żydów do obozu zagłady w 1942 r. miałem 22 lata i dokładnie pamiętam te wrześniowe dni, kiedy długie ludzkie kolumny pędzone były w okolice dworca kolejowego. A potem przejmujące zawodzenia kobiet i płacz dzieci przez kilka chłodnych nocy, kiedy czekali na transport. Wówczas cmentarz stał nienaruszony. Znalem go dobrze, bo jako dziecko chodziłem z kolegami na wiśnie i maliny, które rosły na kierkowie (kirkucie). Pamiętam jak przeganiał nas stróż czy grabarz, który cały dzień pilnował cmentarza. Dlatego nie wchodziliśmy przez bramę, tylko spinaliśmy się przez mur. Na kierkowie było bardzo dużo macew, trudno powiedzieć ile. Niektóre z nich, najpewniej zamożniejszych Żydów, były pokaźnych rozmiarów, inne niewielkie.

Zaraz po likwidacji getta w grudniu 1942 r. trafiłem do obozu pracy, potem do kolejnych. Ostatnim moim miejscem pobytu był obóz w Zagłębiu Ruhry w Niemczech gdzie nadano mi numer 5944. Tam doczekałem końca wojny. Kiedy na początku 1946 r. wróciłem do Wolbromia cmentarz żydowski jeszcze stał, choć był już niekompletny. Brakowało sporych kawałków muru, ale macewy jeszcze były, pewno nie wszystkie, trudno powiedzieć ile. Rozebrano go doszczętnie w ciągu trzech, może czterech lat. Kto to zrobił? Najogólniej można powiedzieć, że zwykli ludzie. Pozyskiwano kamień z muru cmentarnego jak z kamieniołomu. Ludzie budowali z niego domy. Byli nawet tacy, jak jeden z mieszkańców Chełmu, którzy wyspecjalizowali się w tym „rzemiośle” i sprzedawali kamień i tablice do różnych miejscowości.

Macewy znikały, że tak powiem, systematycznie. To był bardzo dobry kamień. Nadawał się doskonale na osełki, dlatego korzystali z niego głównie szewcy. Pamiętam, że przyjeżdżali po niego nawet szewcy ze Słomnik. Ponadto często wykorzystywano macewy, jako dobrze obrobiony kamień, do budowy chodników. W garbarni, gdzie pracowałem, z solidnych szerokich macew ułożono chodnik od portierni do biura. Zawsze w takim przypadku układano macewy napisami do dołu. Jak długo służyły w garbarni za chodnik? Trudno powiedzieć. Wydaje mi się, że znikły stamtąd w latach 60. Gdzie się podziały i co stało się z resztą? Nie wiem”


Edit: Mapa cmentarza


Załączniki:
Wolbrom kirkut_mapa_thumb_medium320_0.jpg
Wolbrom kirkut_mapa_thumb_medium320_0.jpg [ 40.51 KiB | Przeglądane 2067 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 30 gru 2012, o 22:07 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 22 mar 2010, o 12:59
Posty: 491
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza->Legionowo
Pochwały: 1
Imię: Marek
Byliśmy tam wczoraj, nawet nie wiedziałem że pierwotnie teren cmentarza był dużo większy niż ten ogrodzony. Chaszcze w miarę opadły, ale nie udało się nam się ze Szkieletkiem znaleźć żadnych fragmentów macew w zarośniętej części kirkutu. Wszystko szczelnie przykrywają liście topól i dębu czerwonego (a te niestety są obcego pochodzenia i niezbyt chcą się rozkładać w naszych warunkach). Ale nie do tego zmierzam.
Dzisiaj, przeglądając mapę WIG 1:25 000 z 1944 roku (arkusz Wolbrom) oprócz wspomnianego wyżej kirkutu, natrafiłem na drugi. Był on mniejszy, znajdował się nieopodal synagogi. Jak uporam się z analizą map to wkleję jego dokładną lokalizację. Póki co tylko fragment wigówki:
Obrazek

_________________
www.straznicyczasu.pl


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Post Napisane: 31 gru 2012, o 01:15 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 22 mar 2010, o 12:59
Posty: 491
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza->Legionowo
Pochwały: 1
Imię: Marek
Po próbie naniesienia kirkutu na mapę wygląda to następująco:
Obrazek
Nie uniknąłem jednak błędu wynikającego z małej skali mapy (jakieś 25 metrów).
Czy ktoś z Was ma jakieś info o tym drugim kirkucie? Biorąc pod uwagę bliskość synagogi zapewne był starszy niż ten przy ul. Skalskiej.

_________________
www.straznicyczasu.pl


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Post Napisane: 22 mar 2013, o 14:10 
Offline
Bratnia dusza

Dołączył(a): 12 lut 2011, o 10:39
Posty: 333
Ks.Jan Wiśniewski w książce "Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Olkuskiem " podaje:
"Kierkut (kirkow) żydowski w 1736 r. żydzi założyli sobie samowolnie za szkołą żydowską, w której się modlili. Pozwolenie podobno otrzymali od Jana Dembińskiego starosty wolbromskiego i Jacka Wojakowskiego pewnie dzierżawcy. Dopiero 10 marca 1740 r. w Kielcach kardynał Lipski dał im pozwolenie."


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Wolbrom
 Post Napisane: 12 kwi 2013, o 21:07 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 22 mar 2010, o 12:59
Posty: 491
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza->Legionowo
Pochwały: 1
Imię: Marek
Czyli opis chyba pasuje do cmentarza, o który pytałem. Trzeba chyba zaktualizować informacje na Sztetlu :)

_________________
www.straznicyczasu.pl


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Tytuł: Re: Wolbrom
 Post Napisane: 5 maja 2013, o 02:41 
Offline

Dołączył(a): 7 sie 2010, o 19:14
Posty: 4682
Pochwały: 1
Imię: Karolina
Mam niejasne przeczucie, że teren najstarszego kirkutu pokrywa się mniej więcej z podwórcem Stacji Pomp w Wolbromiu.
Niezabudowany obszar nieruchomości ma zbliżony do dawnego cmentarza kształt, nie ma na nim żadnych budynków mieszkalnych, a jedynie pozbawione fundamentów garaże.


Załączniki:
Stacja pomp.jpg
Stacja pomp.jpg [ 113.34 KiB | Przeglądane 1642 razy ]
Stacja pomp (1).jpg
Stacja pomp (1).jpg [ 94.45 KiB | Przeglądane 1642 razy ]
Stacja pomp (2).jpg
Stacja pomp (2).jpg [ 88.17 KiB | Przeglądane 1642 razy ]
Stacja pomp (3).jpg
Stacja pomp (3).jpg [ 169.41 KiB | Przeglądane 1642 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Wolbrom
 Post Napisane: 5 maja 2013, o 03:25 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 22 mar 2010, o 12:59
Posty: 491
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza->Legionowo
Pochwały: 1
Imię: Marek
Troszkę przesuwając kontur cmentarza, niemal idealnie wpasowuje się on w obecny kataster:
Załącznik:
Komentarz: Źródło:
www.geoportal.gov.pl

stary kirkut wolbrom.jpg
stary kirkut wolbrom.jpg [ 144.7 KiB | Przeglądane 1638 razy ]

Pasuje to do hipotezy Szkieletka ze stacją pomp. Również sąsiednia parcela z numerem 5326 jest niezabudowana. A parcela 1366/2 to dawna szkoła żydowska, za którą miał być założony pierwszy wolbromski cmentarz:
Baśka napisał(a):
"Kierkut (kirkow) żydowski w 1736 r. żydzi założyli sobie samowolnie za szkołą żydowską, w której się modlili."

_________________
www.straznicyczasu.pl


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 14 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika » Cmentarze żydowskie » Kirkuty - Małopolskie


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 2 gości

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.232s | 18 Queries | GZIP : Off ]