Eksploratorzy
http://eksploratorzy.com.pl/

Krynica Zdrój
http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php?f=116&t=11152
Strona 1 z 1

Autor:  malykub [ 1 wrz 2011, o 20:23 ]
Tytuł:  Krynica Zdrój

opis i historia kirkutu z serwisu www.kirkuty.xip.pl

Cytuj:
KRYNICA

Żydzi w Krynicy (w języku jidysz: Krenic) mieszkali już pod koniec XVIII wieku, jednak istotny rozwój osadnictwa żydowskiego w tej miejscowości datuje się na pierwszą połowę kolejnego stulecia. Wielu miejscowych Żydów znalazło wówczas zatrudnienie przy obsłudze kuracjuszy przybywających do miasta. W tym też czasie wzniesiono dwie synagogi. Szczególnie burzliwy przyrost żydowskich mieszkańców Krynicy przypadł na przełom wieku XIX i XX. O ile w 1880 roku w miejscowości żyło 280 Żydów, to w spisie powszechnym z 1921 roku żydowskie pochodzenie zadeklarowało aż 1.023 kryniczan, co stanowiło około 43% wszystkich mieszkańców. Warto zauważyć, że w analogicznym okresie, w wyniku działań wojennych i trudnej sytuacji gospodarczej, w innych miastach dał się zaobserwować wyraźny spadek liczebności Żydów. Do krynickich wód przyjeżdżało też wielu żydowskich kuracjuszy, wśród nich znani cadycy.

Po zajęciu miasta przez wojska niemieckie w 1939 roku, ludność żydowska została narażona na rozliczne represje. Wprowadzono obowiązek świadczenia pracy na rzecz okupanta, ograniczenia w przemieszczaniu się. Jesienią 1940 roku Żydzi z Krynicy zostali deportowani do gett w Grybowie i Nowym Sączu. Większości z nich nie dane było doczekać końca wojny.

Cmentarz żydowski w Krynicy znajduje się na zboczu wzgórza przy ul. Polnej (GPS: N49°24.842' E20°56.994'). Jego lokalizację można odnaleźć na przedwojennej mapie okolic Krynicy . Nekropolia została założona w połowie XIX wieku. Podczas II wojny światowej na terenie cmentarza naziści dokonywali egzekucji mieszkańców Krynicy pochodzenia żydowskiego. W czasach PRL cmentarz popadał w zapomnienie i stopniowo niszczał. Na początku lat osiemdziesiątych władze zamierzały zamknąć cmentarz i na jego terenie pobudować sanatorium. Planów tych jednak nie zrealizowano. Przytoczmy tu fragment listu, przysłanego w 1986 roku przez jedną z mieszkanek Krynicy do Żydowskiego Instytutu Historycznego: "Stary cmentarz żydowski jest całkowicie opuszczony i niszczeje w sposób skandaliczny. Nikt nie wykazuje żadnego zainteresowania, kirkut jest po prostu bezczeszczony. Dewastacja postępuje w szybkim tempie i niedługo może już nie pozostanie żaden ślad po tym miejscu ostatniego spoczynku". Szczęśliwie w kolejnych latach teren nekropolii został uporządkowany, między innymi dzięki wysiłkom uczniów miejscowych szkół. Staraniem dr. Leszka Hońdo z Uniwersytetu Jagiellońskiego wykonano inwentaryzację nekropolii. Do dziś na powierzchni ok. 30 x 50 metrów zachowało się kilkadziesiąt nagrobków, w większości w formie tradycyjnych macew. Tadeusz M. Trajdos w swym artykule zatytułowanym "Cmentarze w uzdrowiskach" ("Spotkania z zabytkami", nr 3 z 1983 r.) tak opisuje krynickie nagrobki: "Udało mi się dostrzec monumentalny grób ze stelą zawierającą płaskorzeźbę Korony Tory, podtrzymywanej przez lwy z reliefem palmety na osi, a więc grób uczonego w Piśmie - rabina. Wiele jest również mniejszych grobów z rabinackimi insygniami. (.....) Jeszcze liczniejszą grupę stanowią macewy z rytem gwiazdy Dawida w otoku. Są też groby kobiecie, to jest macewy z płaskorzeźbą świecznika szabasowego".

Cmentarz jest otoczony niewysokim kamiennym murem, klucze do furtki przechowywane są w Urzędzie Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Krynica-Zdrój przy ul. Kraszewskiego 7, pokój 27 (tel. 018 471-53-20 do 24, mail: ugukry@ns.onet.pl). Nekropolią administruje gmina żydowska w Krakowie.

tekst: K. Bielawski


Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

tak się zastanawiam... do czego służą te metalowe skrzynki?

Autor:  Slav [ 2 wrz 2011, o 07:21 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

Metalowe skrzynki służą do stawiania świeczek, w celu aby one nie uszkodziły macewy.

Autor:  malykub [ 3 wrz 2011, o 04:40 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

Hmm... Myślałem, że świeczki to raczej "nasz" zwyczaj, a "oni" zadowalają się kamykami... ;-)

Autor:  malykub [ 5 wrz 2011, o 20:09 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

gdzieś wyczytałem (nie pamiętam gdzie), że na terenie tego cmentarza w czasie okupacji niemcy dokonywali egzekucji na ludności żydowskiej... i znalazłem wzmiankę o tym na portalu www.sztetl.org.pl

Cytuj:
W czasie okupacji na cmentarzu odbywały się masowe egzekucje Żydów.

Autor:  Rivke [ 18 wrz 2011, o 00:25 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

Dziękuję Ci za tę fotorelację. Byłam ostatnio w Krynicy, ale nie udało mi się zobaczyć kirkutu. Dzięki Twoim zdjęciom widzę, co straciłam i motywacja, aby pojechać znowu jest większa :)

Autor:  malykub [ 18 wrz 2011, o 22:29 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

Jak będziesz w Krynicy to warto zajrzeć do niedalekiej Muszyny i tamtejszego kirkutu. :-)

Autor:  epegeiro [ 14 lip 2014, o 08:32 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

Kilka fotek tego kirkutu (2014).
http://www.panoramio.com/user/5099269/t ... Zdr%C3%B3j

Autor:  _hipcia [ 18 kwi 2016, o 10:26 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

Czy na cmentarz można wejść bez fatygowania urzędników, czyli bez klucza z UMiG?

Autor:  _hipcia [ 23 lip 2016, o 19:03 ]
Tytuł:  Re: Krynica Zdrój

_hipcia napisał(a):
Czy na cmentarz można wejść bez fatygowania urzędników, czyli bez klucza z UMiG?


Można :-)

Załącznik:
Krynica Zdroj (65).JPG
Krynica Zdroj (65).JPG [ 244.48 KiB | Przeglądane 632 razy ]


Załączniki:
Krynica Zdroj (4).JPG
Krynica Zdroj (4).JPG [ 246.81 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (11).JPG
Krynica Zdroj (11).JPG [ 234.01 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (12).JPG
Krynica Zdroj (12).JPG [ 236.53 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (18).JPG
Krynica Zdroj (18).JPG [ 245.25 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (31).JPG
Krynica Zdroj (31).JPG [ 231.8 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (50).JPG
Krynica Zdroj (50).JPG [ 248.74 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (57).JPG
Krynica Zdroj (57).JPG [ 246.9 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (53).JPG
Krynica Zdroj (53).JPG [ 185.94 KiB | Przeglądane 632 razy ]
Krynica Zdroj (61).JPG
Krynica Zdroj (61).JPG [ 227.65 KiB | Przeglądane 632 razy ]

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 1
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/